Opbrengsten en de marginale opbrengst

Ongeveer 10 minuten. Omzet, prijs per eenheid en de laatste euro erbij.

De totale opbrengst is prijs maal afzet. De gemiddelde opbrengst is de prijs per eenheid, en de marginale opbrengst is wat één extra verkochte eenheid aan de omzet toevoegt.

Waarom MO sneller daalt dan de prijs

Bij volkomen concurrentie is de prijs gegeven. Elke extra eenheid brengt dan precies de prijs op, dus MO is gelijk aan P.

Een aanbieder met marktmacht moet voor meer afzet de prijs verlagen, en die lagere prijs geldt voor alle eenheden.

Daarom ligt de MO-lijn onder de vraaglijn en loopt hij bij een rechte vraaglijn twee keer zo steil.

Is MO negatief, dan daalt de omzet terwijl de afzet stijgt. Dat is precies het inelastische deel van de vraaglijn.

Vraaglijn en marginale opbrengst

Bij marktmacht levert een extra eenheid minder op dan de prijs.

Zo bereken je de marginale opbrengst

Reken de omzet bij de ene hoeveelheid

Prijs maal afzet.

Reken de omzet bij de volgende

Met de nieuwe, lagere prijs.

Trek de omzetten van elkaar af

Het verschil is de marginale opbrengst.

Deel bij een sprong

Gaat de afzet met meer dan één omhoog, deel dan door dat aantal.

De fout die bijna iedereen maakt

Een monopolist verkoopt een eenheid extra. Krijgt hij de prijs erbij?

ja, de verkoopprijsfout

Om die extra eenheid te verkopen moet de prijs omlaag, en dat geldt ook voor de eenheden die hij al verkocht. Het voordeel van de extra eenheid min dat verlies op de rest is de marginale opbrengst.

MO en elasticiteit horen bij elkaar

Zolang MO positief is, is de vraag elastisch en verhoogt meer afzet de omzet. Wordt MO negatief, dan zit je in het inelastische deel en daalt de omzet.

Check jezelf

Wat is de gemiddelde opbrengst?

Omzet gedeeld door afzet.

Bij volkomen concurrentie geldt wat?

De aanbieder is prijsnemer.

Hoe steil loopt MO bij een rechte vraaglijn?

Hij raakt de as halverwege.

MO is negatief. Wat doet de omzet bij meer afzet?

Het prijseffect wint.

In jouw boek

Er zijn nog geen methodes ingesteld voor dit vak.

De begrippen uit deze les

gemiddelde opbrengst: De omzet gedeeld door de afzet, dus de prijs per eenheid.
marginale opbrengst: De verandering van de omzet door één extra verkochte eenheid.
totale opbrengst: De prijs maal de afzet.

Overhoor deze begrippen Alle begrippen van dit vak

Uit de syllabus: Vraag en Aanbod. De kandidaat kan in contexten herkennen en toepassen: - 1.1 Betalingsbereidheid als de maximale prijs die een vrager bereid is te betalen voor één eenheid van een goed. - 1.2 De individuele vraaglijn die het verband weergeeft tussen de gevraagde hoeveelheid van één vrager bij uiteenlopende prijzen. - 1.3 Het verband tussen de individuele vraaglijn en de collectieve vraaglijn. - 1.4a Het verband tussen de betalingsbereidheid van alle vragers en het verloop van de collectieve vraaglijn. (1) - 1.4b Parallelle verschuiving van de collectieve vraaglijn als gevolg van verandering van het inkomen, de behoeften, prijzen van andere goederen en het aantal vragers. (1) - 1.5 Prijselasticiteit (alleen segmentelasticiteit) als een maat voor de relatieve verandering van de gevraagde hoeveelheid als gevolg van een relatieve prijsverandering. - 1.6 Het onderscheid tussen een prijselastische- en eenprijsinelastische vraag. - 1.7 Inkomenselasticiteit (alleen segmentelasticiteit) als een maat voor de relatieve verandering van de gevraagde hoeveelheid als gevolg van een relatieve inkomensverandering. (2) - 1.8 Het onderscheid tussen inferieure, normale en luxe goederen, in relatie met de waarde van de inkomenselasticiteit. - 1.9 Substitueerbaarheid en complementariteit van goederen, in relatie tot de vraag naar een (ander) goed; kruislingse elasticiteit. - 1.10 De individuele aanbodlijn die het verband weergeeft tussen de aangeboden hoeveelheid van één aanbieder bij uiteenlopende prijzen. - 1.11 Het verband tussen de individuele aanbodlijn en de collectieve aanbodlijn. (1) - 1.12 De verschuiving van de collectieve aanbodlijn als gevolg van een verandering van de prijzen van productiefactoren, technische ontwikkeling en aantal aanbieders.(1) - 1.13 De verschuiving van de collectieve aanbodlijn als gevolg van heffingen of subsidies. - 1.14 De samenhang tussen prijs (p of GO), afzet (q of Q) en totale opbrengst (omzet, TO). - 1.15 De betekenis van de prijselasticiteit van de vraag voor de verandering van de totale opbrengst (omzet) bij prijsveranderingen. - 1.16 De onderverdeling van totale kosten (TK) in vaste/constante kosten (TCK) en variabele kosten (TVK). - 1.17 Het onderscheid en de samenhang tussen totale, gemiddelde totale (GTK) en marginale kosten (MK). - 1.18 Het verband tussen de individuele aanbodlijn en het verloop van de marginale kosten(lijn) bij hoeveelheidsaanpassing. - 1.19 De invloed van het verloop van opbrengst en kosten voor de omvang van de winst, zowel gemiddeld als totaal. - 1.20 De bepaling van de break-even-afzet bij een gelijkheid van totale / gemiddeld totale kosten en totale / gemiddeld totale opbrengsten - 1.21 De invloed van marginale opbrengsten en marginale kosten op de (maximale) winst. - 1.22 De betekenis van de markt als coördinatiemechanisme van vraag en aanbod. - 1.23 Marktevenwicht als zijnde de gelijkheid van de gevraagde en aangeboden hoeveelheid bij de evenwichtsprijs. - 1.24 De invloed van veranderingen in vraag en aanbod op de evenwichtsprijs, de evenwichtshoeveelheid en de totale evenwichtsopbrengst (omzet). D1, syllabus CE 2026. Wat betekent dit?

Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 29-10-2026.

En nu?

Alle onderwerpen Ander vak