Naar de inhoud
Inloggen

Economie vwo

Kosten van een onderneming

Ongeveer 10 minuten. Totaal, gemiddeld en marginaal, en hoe ze samenhangen.

Totale kosten zijn constante plus variabele kosten. De gemiddelde totale kosten zijn die gedeeld door de afzet, en de marginale kosten zijn de kosten van één eenheid extra.

Waarom MK door het laagste punt van GTK gaat

Liggen de marginale kosten onder het gemiddelde, dan trekken ze het gemiddelde omlaag. Liggen ze erboven, dan duwen ze het omhoog.

Daarom snijdt de marginale kostenlijn de gemiddelde totale kostenlijn precies in het laagste punt van die laatste.

De gemiddelde totale kosten dalen eerst, omdat de constante kosten over meer eenheden worden verdeeld. Dat heet kostendegressie.

Later stijgen ze weer, omdat de marginale kosten oplopen. De lijn krijgt daardoor de bekende badkuipvorm.

MK snijdt GTK in het dal

euroQGTKMKlaagste GTK

Onder het gemiddelde trekt het omlaag, erboven duwt het omhoog.

Zo reken je de kostenbegrippen uit

1

Zoek de constante kosten

Dat is wat je ook bij nul eenheden betaalt.

2

Reken de variabele kosten

Per eenheid maal het aantal, of uit de tabel.

3

Tel op voor de totale kosten

En deel door de afzet voor het gemiddelde.

4

Neem het verschil voor marginaal

Totale kosten bij q plus één min die bij q.

De fout die bijna iedereen maakt

De marginale kosten dalen. Dalen de gemiddelde kosten ook?

ja, dat loopt gelijk opniet altijd

De marginale kosten kunnen al stijgen terwijl ze nog onder het gemiddelde liggen, en dan daalt het gemiddelde nog steeds. Pas als MK boven GTK uitkomt, gaat GTK omhoog.

Gemiddeld en marginaal zijn twee verschillende vragen

Gemiddelde kosten gaan over alle eenheden samen, marginale kosten alleen over de laatste. In een tabel staan ze zelden naast elkaar, dus reken ze apart uit.

Check jezelf

Waar snijdt MK de GTK-lijn?

Daar is MK gelijk aan GTK.

Waarom dalen de GTK eerst?

Dat heet kostendegressie.

Wat zijn marginale kosten?

Alleen de laatste eenheid telt.

MK ligt boven GTK. Wat doet GTK?

Het gemiddelde wordt omhoog getrokken.

In jouw boek

Er zijn nog geen methodes ingesteld voor dit vak.

De begrippen uit deze les

gemiddelde totale kosten
De totale kosten gedeeld door het aantal eenheden.
marginale kosten
De kosten van één extra geproduceerde eenheid.
totale kosten
De constante kosten plus de variabele kosten.

Overhoor deze begrippenAlle begrippen van dit vak

In het examen

De examens staan op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens. Wij nemen er niets uit over, je opent ze daar.

Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 29-10-2026.

En nu?

Alle onderwerpen Ander vak