Pensioenen en de AOW
Ongeveer 10 minuten. Nu betalen voor de ouderen van nu, of voor jezelf later.
Twee stelsels, twee soorten risico
Het omslagstelsel is gevoelig voor vergrijzing. Komen er minder werkenden per gepensioneerde, dan moet de premie omhoog of de uitkering omlaag.
Het kapitaaldekkingsstelsel is gevoelig voor de beurs en de rente. Valt het rendement tegen, dan is de opgebouwde pot te klein.
Daarom bestaan ze in Nederland naast elkaar. De AOW geeft een bodem via omslag en daarboven bouw je zelf op via dekking.
Omslag tegenover dekking
Twee stelsels met elk hun eigen gevoelige plek.
Zo herken je het stelsel in een opgave
Zoek waar het geld heen gaat
Direct naar uitkeringen of naar een eigen pot.
Kijk naar het genoemde risico
Vergrijzing wijst op omslag, rendement op dekking.
Bepaal wie de rekening krijgt
Bij omslag de werkenden, bij dekking de deelnemer zelf.
Noem het dilemma
Zekerheid en solidariteit tegenover rendement en eigen opbouw.
De fout die bijna iedereen maakt
De AOW is dus het geld dat je zelf hebt ingelegd?
In een omslagstelsel staat er geen pot op jouw naam. De premie die je nu betaalt gaat rechtstreeks naar de uitkeringen van vandaag, en jouw AOW wordt later betaald door wie dan werkt. Daarom raakt vergrijzing dit stelsel direct.
Noem bij vergrijzing de verhouding
Het gaat om het aantal werkenden per gepensioneerde. Daalt die verhouding, dan moet bij gelijke uitkeringen de premie omhoog, en dat is precies het dilemma dat de syllabus noemt.
Pensioenen en de AOW
Check jezelf
Hoe wordt de AOW gefinancierd?
Welk stelsel voelt vergrijzing het hardst?
Welk stelsel voelt een tegenvallend rendement?
Wat is een voordeel van omslag?
In jouw boek
De begrippen uit deze les
- kapitaaldekkingsstelsel
- Een pensioenstelsel waarin iedereen zijn eigen pot opbouwt.
- omslagstelsel
- Een pensioenstelsel waarin de werkenden van nu de uitkeringen van nu betalen.
In het examen
- 2025, tijdvak 1vragen 21 t/m 25ExamenAntwoorden
- 2024, tijdvak 1vragen 19 t/m 25ExamenAntwoorden
- 2024, tijdvak 2vraag 22ExamenAntwoorden
De examens staan op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens. Wij nemen er niets uit over, je opent ze daar.
Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 29-10-2026.