Organen die samenwerken
Ongeveer 11 minuten. Vertering, ademhaling, transport en uitscheiding. Vier stelsels, één keten.
De keten door het lichaam
Verteren knipt grote moleculen tot bouwstenen die door de darmwand passen. Enzymen doen het werk; elk enzym heeft zijn eigen stof en zijn eigen pH.
Opnemen gebeurt in de dunne darm, met een enorm oppervlak door plooien, vlokken en microvilli. Van daaruit gaat het eerst langs de lever.
Vervoeren doet het bloed, met een kleine en een grote bloedsomloop en haarvaten als enige plek waar echt wordt uitgewisseld.
Gebruiken gebeurt in de cellen, met zuurstof uit de longen. Wat overblijft wordt afgevoerd: koolstofdioxide via de longen, ureum en overtollig water via de nieren.
De keten
Een vraag noemt meestal één stap; het antwoord ligt vaak in de stap ervoor of erna.
Zo volg je een stof
Begin bij de vorm waarin hij binnenkomt
Eiwit, zetmeel of vet; die moeten alle drie geknipt worden.
Benoem het enzym en de plaats
Mond, maag of dunne darm, met de bijbehorende pH.
Benoem de opname
Door de darmwand, het bloed in, langs de lever.
Volg naar de cel
Wat gebeurt er daar mee: opbouw, opslag of verbranding?
Benoem het afval en de route
Longen voor gas, nieren voor opgeloste stoffen.
De fout die bijna iedereen maakt
Je eet eiwit. Komt dat eiwit in je spieren terecht?
Een eiwit uit je eten komt nooit als zodanig je bloed in. Het wordt geknipt tot aminozuren, die worden opgenomen, en in je cellen worden daaruit jouw eigen eiwitten gebouwd volgens jouw eigen DNA.
Let op het verschil tussen verteren en opnemen
Verteren is knippen, opnemen is door de darmwand heen. Een vraag die ze door elkaar haalt is een val, en het onderscheid noemen levert bijna altijd een punt op.
Check jezelf
Waar wordt het meeste opgenomen?
Welk afval gaat via de longen?
Wat gebeurt er met een eiwit uit je eten?
Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 9-10-2026.