Van hap tot bouwstof
Ongeveer 9 minuten. Je eten moet eerst klein genoeg worden om door een darmwand te passen.
Twee soorten vertering
Bij mechanische vertering maak je het voedsel fysiek kleiner. Kauwen doet dat, en je maag knijpt de brij door elkaar. De stoffen zelf veranderen daarbij niet.
Bij chemische vertering worden de moleculen zelf geknipt. Dat doen enzymen, stoffen die in je speeksel, maagsap en darmsap zitten.
Pas als een molecuul klein genoeg is, kan het door de wand van de dunne darm het bloed in. Dat heet resorptie.
De route van je eten
In de dunne darm is de vertering klaar. Daar gaan de bouwstenen het bloed in.
Wat er met je boterham gebeurt
Kauw en meng
Je tanden maken het brood klein. In je speeksel zit een enzym dat zetmeel alvast in kleinere stukken knipt.
Laat de maag zuur doen
Maagsap bevat zoutzuur. Dat doodt bacteriën en helpt het enzym dat eiwitten knipt.
Voeg gal en alvleessap toe
In de dunne darm komt gal erbij, dat vet in kleine druppeltjes verdeelt. Alvleessap levert enzymen voor zetmeel, eiwit en vet.
Laat het bloed het overnemen
De darmwand zit vol darmvlokken. Daardoor is het oppervlak enorm, en gaan glucose, aminozuren en vetzuren het bloed in.
Haal het water eruit
Wat overblijft gaat de dikke darm in. Daar wordt water opgenomen, en de rest verlaat je lichaam.
De fout die bijna iedereen maakt
Waar gaat het meeste voedsel je bloed in?
De maag is vooral een mengvat waar de vertering doorgaat. De dunne darm heeft miljoenen darmvlokken, en daardoor een oppervlak zo groot als een flink deel van een tennisbaan. Daar gebeurt de resorptie.
Verteren of resorberen
Verteren is klein maken. Resorberen is door de darmwand het bloed in. Twee verschillende dingen, en examenvragen gaan vaak precies over dat verschil.
Van hap tot bouwstof
Check jezelf
Wat doen enzymen bij de vertering?
Waar worden de meeste voedingsstoffen opgenomen in het bloed?
Wat gebeurt er in de dikke darm?
Kauwen is een voorbeeld van welke vertering?
De begrippen uit deze les
- chemische vertering
- Grote moleculen in het voedsel in stukjes knippen met enzymen. Daarna zijn de deeltjes klein genoeg om je bloed in te gaan.
- darmvlok
- Een klein uitstulpinkje in de wand van je dunne darm. Miljoenen ervan maken het oppervlak enorm, zodat je veel kunt opnemen.
- dunne darm
- Het deel van je verteringsstelsel waar voedingsstoffen je bloed in gaan. De wand zit vol darmvlokken en is daardoor erg groot van binnen.
- eiwit
- Een voedingsstof die je gebruikt als bouwstof, bijvoorbeeld voor spieren. In je maag worden eiwitten in kleinere stukjes geknipt.
- enzym
- Een eiwit dat een reactie in een cel versnelt zonder zelf op te raken. Elk enzym past maar op een bepaalde stof, en bij te hoge temperatuur of de verkeerde pH verliest het zijn vorm en daarmee zijn werking.
- mechanische vertering
- Voedsel fysiek kleiner maken, door kauwen en door het kneden van je maag en darmen. De stof zelf verandert daarbij niet.
- resorptie
- De opname van bouwstenen door de darmwand in het bloed. Dit gebeurt vooral in de dunne darm, die daarvoor vol plooien en darmvlokken zit.
- vertering
- Het knippen van grote moleculen uit je eten tot bouwstenen die klein genoeg zijn om door de darmwand te gaan. Verteren is nog niet opnemen.
- zetmeel
- Een lange keten van aan elkaar geplakte glucosemoleculen, de manier waarop een plant suiker opslaat. Je speeksel knipt hem in stukken.
In het examen
- 2026, tijdvak 1vragen 18 en 19ExamenAntwoorden
- 2026, tijdvak 2vragen 10 en 23ExamenAntwoorden
- 2025, tijdvak 1vragen 2, 11, 15 en 36 t/m 38ExamenAntwoorden
- 2025, tijdvak 2vragen 11, 12, 14, 21, 22, 33, 35 en 36ExamenAntwoorden
- 2024, tijdvak 1vragen 14, 17, 18 en 38ExamenAntwoorden
- 2024, tijdvak 2vragen 9, 10, 12 en 44ExamenAntwoorden
De examens staan op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens. Wij nemen er niets uit over, je opent ze daar.
Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 26-10-2026.