Naar de inhoud

Biologie havo

Van DNA naar eiwit

Ongeveer 9 minuten. Het origineel blijft thuis, er gaat een kopie op pad.

Het DNA blijft in de kern. Er gaat een kopie naar buiten, en een ribosoom maakt daar het eiwit van.

Waarom die omweg?

Je DNA is het origineel en het is onvervangbaar. Het verlaat de kern niet, net zoals je een origineel document niet meeneemt naar buiten.

In plaats daarvan wordt het stukje dat je nodig hebt overgeschreven naar mRNA. Dat heet transcriptie, en die kopie mag de kern wel uit.

Buiten de kern leest een ribosoom het mRNA, per drie letters tegelijk. Elk drietal staat voor één aminozuur. Dat heet translatie.

Vier stappen

DNAin de kerntranscriptiemRNAkopie die de kern uit magnaar het cytoplasmaribosoomleest per drie letterstranslatieeiwitketen van aminozuren

Transcriptie is overschrijven, translatie is vertalen naar aminozuren.

Zo volg je het

1

Transcriptie in de kern

Een stuk DNA wordt overgeschreven naar mRNA. Alleen het gen dat nodig is, niet het hele DNA.

2

De kopie gaat naar buiten

Het mRNA verlaat de kern via een porie en komt in het cytoplasma terecht.

3

Translatie bij het ribosoom

Het ribosoom leest het mRNA per drie letters. Elk drietal levert één aminozuur, en die worden aan elkaar geregen.

De fout die bijna iedereen maakt

Waar wordt het eiwit gemaakt?

in de celkern, want daar zit het DNAklopt niet

In de kern gebeurt alleen het overschrijven. Het DNA komt er nooit uit, en ribosomen zitten er nooit in. Dat is precies waarom die mRNA-kopie bestaat.

Drie letters, één aminozuur

Een drietal letters heet een triplet of codon. Er zijn vier letters en dus 64 combinaties voor maar twintig aminozuren: sommige aminozuren hebben meerdere codons, en een paar codons betekenen stop.

Check jezelf

Wat gebeurt er bij transcriptie?

Transcriptie betekent overschrijven: van de ene nucleïnezuurtaal naar de andere.

Waarom verlaat het DNA de kern niet?

Het is het origineel voor alle cellen die nog komen. Een beschadiging daar werkt overal in door.

Hoeveel letters leest een ribosoom per aminozuur?

Per drie letters één aminozuur. Met vier letters levert dat 64 mogelijke drietallen op.

Wat is translatie?

Translatie is vertalen: van de taal van de basen naar de taal van de aminozuren.

Hoort bij jouw boek

Kies je methode om te zien in welk hoofdstuk dit bij jou staat.

En nu?

Alle onderwerpen van biologie havo Of kies een ander vak