Naar de inhoud

Biologie havo

Mitose en meiose

Ongeveer 9 minuten. Twee soorten deling, twee totaal verschillende doelen.

Mitose maakt twee identieke cellen voor groei en herstel. Meiose maakt vier verschillende geslachtscellen met de helft van de chromosomen.

Waarom er twee soorten zijn

Voor groeien en wonden helen wil je exacte kopieën. Elke nieuwe cel moet precies hetzelfde kunnen als de oude, dus mitose levert twee gelijke cellen met alle 46 chromosomen.

Voor voortplanting wil je juist het tegenovergestelde. Zou een eicel 46 chromosomen hebben, dan had het kind er 92, en de generatie daarna 184.

Daarom halveert meiose het aantal. En omdat de chromosomen daarbij willekeurig verdeeld worden en stukken uitwisselen, is elke geslachtscel anders.

Twee delingen vergeleken

mitosevoor groei en herstel2 cellen, allebei 46 chromosomenidentiek aan de moedercelmeiosevoor geslachtscellen4 cellen, elk 23 chromosomenallemaal verschillendbij bevruchting weer 4623 van je moeder, 23 van je vaderdaarom lijk je op allebei en op niemand precies

Bij de bevruchting komen de twee helften weer samen tot 46.

Zo weet je welke het is

1

Kijk naar het doel

Gaat het over groeien, herstellen of een huidcel vervangen? Mitose. Gaat het over zaadcellen of eicellen? Meiose.

2

Tel de cellen

Twee aan het eind is mitose. Vier is meiose.

3

Tel de chromosomen

Blijft het aantal gelijk, dan is het mitose. Is het gehalveerd, dan is het meiose.

De fout die bijna iedereen maakt

Waarom lijken broers en zussen niet precies op elkaar, terwijl ze dezelfde ouders hebben?

elk kind krijgt willekeurig een van beide oudersklopt niet

Bij meiose worden de chromosomen van je vader en je moeder willekeurig verdeeld en wisselen ze stukken uit. Elke zaadcel en eicel is daardoor uniek, en bij elk kind komt er een andere combinatie bij elkaar.

Een lichaamscel is diploïd

Diploïd betekent dat de chromosomen in paren voorkomen: 23 paar, 46 in totaal. Een geslachtscel is haploïd: van elk paar één, dus 23 los.

Check jezelf

Hoeveel chromosomen heeft een menselijke eicel?

Meiose halveert het aantal. Bij de bevruchting komen de 23 van de eicel en de 23 van de zaadcel samen tot 46.

Welke deling gebruikt je lichaam om een wond te helen?

Voor herstel wil je cellen die precies hetzelfde kunnen als de cellen eromheen.

Hoeveel cellen levert meiose op?

Er zijn twee delingen achter elkaar, en daarom vier cellen aan het eind.

Waarom is elke geslachtscel anders?

Die willekeur is precies de reden dat er variatie in een populatie zit.

Hoort bij jouw boek

Kies je methode om te zien in welk hoofdstuk dit bij jou staat.

En nu?

Alle onderwerpen van biologie havo Of kies een ander vak