Naar de inhoud

Biologie havo

Je bloedsuiker op peil

Ongeveer 8 minuten. Twee hormonen die elkaars tegenpool zijn, en samen één waarde vasthouden.

Je bloedsuiker wordt bijgestuurd met twee hormonen die tegen elkaar in werken: insuline haalt glucose uit het bloed, glucagon brengt het terug.

Waarom dat zo nauw luistert

Je cellen hebben constant glucose nodig, maar te veel glucose in je bloed beschadigt je bloedvaten. De waarde moet dus binnen een smalle band blijven.

De alvleesklier meet die waarde zelf en geeft het passende hormoon af. Dat gaat met je bloed mee en werkt overal in je lichaam tegelijk; daarom is het traag maar breed.

Insuline zorgt dat glucose de cellen in gaat en dat de lever het overschot opslaat als glycogeen. De waarde daalt dus.

Glucagon doet het omgekeerde: de lever breekt glycogeen weer af tot glucose. De waarde stijgt dus.

Twee kanten op bijsturen

te hooginsuline: glucose de cel in, rest als glycogeente laagglucagon: glycogeen weer terug naar glucoseallebei sturen ze naar dezelfde waarde terug

Het effect van het hormoon heft de verstoring op. Dat heet negatieve terugkoppeling.

Wat er gebeurt na een boterham

1

De waarde stijgt

Glucose uit je eten komt via de darmwand in je bloed.

2

De alvleesklier merkt het

Die geeft insuline af aan het bloed.

3

De cellen nemen op

Spier- en levercellen laten glucose binnen; de lever slaat het overschot op als glycogeen.

4

De waarde daalt

Zodra de waarde weer normaal is, stopt de afgifte van insuline. Het signaal zet zichzelf dus uit.

De fout die bijna iedereen maakt

Bij diabetes maakt het lichaam geen insuline. Toch?

ja, dat is wat diabetes isklopt niet

Bij type 1 zijn de cellen die insuline maken kapot, dus er komt geen signaal. Bij type 2 is er insuline genoeg, maar luisteren de lichaamscellen er steeds slechter naar. In beide gevallen blijft de bloedsuiker hoog, maar de oorzaak zit op een andere plek in dezelfde keten.

Negatieve terugkoppeling herken je aan het effect

Het antwoord werkt de verstoring tegen, en zet daarmee zichzelf uit. Vraag jezelf bij elk regelsysteem af: wat meet het, wat stuurt het, en gaat het de verstoring tegen of versterkt het die?

Check jezelf

Welk hormoon komt vrij als je bloedsuiker te hoog is?

Insuline haalt glucose uit het bloed, de cellen in en de lever in.

In welke vorm slaat je lever glucose op?

Glycogeen is de opslagvorm bij dieren. Zetmeel is die bij planten.

Waarom heet dit negatieve terugkoppeling?

Het antwoord duwt de waarde terug naar normaal, en stopt daarmee zijn eigen oorzaak.

Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 9-10-2026.

En nu?

Alle onderwerpen Ander vak