Het weer en hoe het ontstaat
Ongeveer 10 minuten. Warme lucht stijgt, koude lucht zakt, en daar komt bijna al het weer uit voort.
Van zon naar wind
De zon warmt de grond op, en de grond warmt de lucht erboven. Die lucht zet uit, wordt lichter en stijgt op.
Waar lucht opstijgt daalt de druk aan de grond. Zo ontstaat een lagedrukgebied, met opstijgende lucht, wolken en vaak neerslag.
Waar lucht daalt is het andersom. Bij een hogedrukgebied warmt de dalende lucht op, lossen wolken op en blijft het droog.
De wind waait van hoge naar lage druk. Hoe groter het drukverschil over een afstand, hoe harder het waait.
Stijgen geeft lage druk
Alle drie horen bij elkaar.
Zo verklaar je het weer op een kaart
Zoek de H en de L
Hoge druk betekent droog, lage druk betekent wolken.
Kijk naar de afstand tussen de lijnen
Dicht bij elkaar betekent harde wind.
Bepaal de windrichting
Van hoog naar laag, afgebogen door de draaiing van de aarde.
Voorspel het weer
Opstijgende lucht geeft bewolking en buien, dalende lucht geeft opklaringen.
De fout die bijna iedereen maakt
Betekent hoge druk dat de lucht zwaar en koud aanvoelt?
Hoge druk zegt iets over de beweging van de lucht, niet direct over de temperatuur. De dalende lucht warmt op en lost wolken op, en daardoor is het bij hoge druk in de zomer juist vaak warm.
Gebruik de woorden stijgen en dalen
Bijna elke weersvraag is te beantwoorden met die twee. Stijgende lucht koelt af en geeft wolken en neerslag, dalende lucht warmt op en maakt het droog, en dat verband levert het punt op.
Het weer en hoe het ontstaat
Check jezelf
Wat gebeurt er bij een lagedrukgebied?
Wat hoort bij hoge druk?
Welke kant waait de wind op?
Wanneer waait het hard?
In jouw boek
De begrippen uit deze les
- hogedrukgebied
- Een gebied met dalende lucht, oplossende wolken en droog weer.
- lagedrukgebied
- Een gebied met opstijgende lucht, wolken en vaak neerslag.
- luchtdruk
- Het gewicht van de lucht boven een plek. Opstijgende lucht geeft lage druk.
- weer
- De toestand van de atmosfeer op een bepaald moment.
In het examen
- 2026, tijdvak 1vragen 1, 2, 4 en 5ExamenAntwoorden
- 2026, tijdvak 2vragen 3, 4 en 10ExamenAntwoorden
- 2025, tijdvak 1vragen 1 t/m 3, 11 en 16ExamenAntwoorden
- 2025, tijdvak 2vragen 1, 2 en 11ExamenAntwoorden
- 2024, tijdvak 1vragen 1, 2, 6 en 8ExamenAntwoorden
- 2024, tijdvak 2vragen 1, 2 en 4ExamenAntwoorden
De examens staan op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens. Wij nemen er niets uit over, je opent ze daar.
Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 28-10-2026.