Naar de inhoud
Inloggen

Aardrijkskunde vmbo gl/tl

Klimaten op aarde

Ongeveer 10 minuten. Waarom het bij de evenaar nat is en rond de keerkringen woestijn.

Weer is wat er vandaag gebeurt, klimaat is het gemiddelde over vele jaren. Het klimaat van een plek hangt af van de breedteligging, de ligging aan zee, de hoogte en de wind.

Vier factoren die het klimaat maken

De breedteligging is de belangrijkste. Bij de evenaar staat de zon hoog en is het warm, verder naar de polen valt het zonlicht schuiner en is het kouder.

De ligging aan zee maakt het verschil tussen zomer en winter kleiner. Water warmt en koelt traag, dus aan de kust zijn de zomers koeler en de winters zachter dan in het binnenland.

De hoogte maakt het kouder. Per honderd meter stijging daalt de temperatuur, en daarom kan het vlak bij de evenaar op een berg vriezen.

De wind brengt lucht van elders mee. Wind van zee is vochtig en mild, wind van een groot landoppervlak is droog en in de winter koud.

Vier factoren bij elkaar

breedteliggingligging aan zeehoogtewindklimaatnoem er altijd twee, dat is bijna altijd gevraagd

Samen verklaren ze bijna elk klimaat.

Zo verklaar je het klimaat van een plek

1

Kijk naar de breedte

Dicht bij de evenaar, bij een keerkring of verder naar de pool.

2

Kijk of het aan zee ligt

Aan zee kleinere verschillen tussen zomer en winter.

3

Kijk naar de hoogte

Hoger is kouder, ook in de tropen.

4

Kijk waar de wind vandaan komt

Van zee vochtig en mild, van land droog.

De fout die bijna iedereen maakt

Is het op dezelfde breedte overal even warm?

ja, de zon staat er gelijkklopt niet

Op dezelfde breedte kan het aan de kust mild zijn en in het binnenland streng koud in de winter. En in de bergen vriest het terwijl het beneden warm is, dus breedteligging alleen is nooit het hele antwoord.

Noem het verschil tussen weer en klimaat

Een vraag die over een enkele dag gaat, gaat over het weer. Een vraag over hoe het er meestal is, gaat over het klimaat, en dat onderscheid goed gebruiken voorkomt dat je het verkeerde uitlegt.

Klimaten op aarde

Check jezelf

Wat is het verschil tussen weer en klimaat?

Let daarop bij de vraagstelling.

Wat doet ligging aan zee?

Water warmt en koelt traag.

Wat gebeurt er bij meer hoogte?

Daarom kan het in de tropen op een berg vriezen.

Welke wind is vochtig?

Daarom regent het vaak bij zeewind.

In jouw boek

Er zijn nog geen methodes ingesteld voor dit vak.

De begrippen uit deze les

klimaat
Het gemiddelde weer over een lange reeks jaren.
zeestroom
Een stroming in de oceaan die warm of koud water meevoert en het klimaat van kusten beinvloedt.

Overhoor deze begrippenAlle begrippen van dit vak

In het examen

De examens staan op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens. Wij nemen er niets uit over, je opent ze daar.

Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 28-10-2026.

En nu?

Alle onderwerpen Ander vak