Meten, noteren en afronden
Ongeveer 9 minuten. De rekenmachine geeft acht cijfers. Hoeveel daarvan mag je opschrijven?
Wat een getal verraadt
Schrijf je 25 mL, dan zeg je dat je op de milliliter nauwkeurig hebt gemeten. Schrijf je 25,0 mL, dan claim je een tiende. Dat verschil moet kloppen met wat je instrument kan.
Bij vermenigvuldigen en delen houdt de uitkomst evenveel significante cijfers als het minst nauwkeurige gegeven. Bij optellen en aftrekken gaat het om het aantal decimalen.
Rond pas aan het eind af. Tussentijds afronden stapelt fouten op, en bij een keten van drie berekeningen is dat zo een procent.
Een exact getal, zoals een coëfficiënt uit een reactievergelijking of het aantal metingen, telt niet mee in de significantie. Dat zijn afspraken, geen metingen.
Welk instrument, welke nauwkeurigheid
Welk instrument je kiest, bepaalt hoeveel cijfers je antwoord mag hebben.
Zo noteer je een meting
Lees af tot de schaal het toelaat
En schat één cijfer verder, als de schaal dat toelaat. Dat laatste cijfer is onzeker en telt toch mee.
Noteer de eenheid
Altijd. Een getal zonder eenheid is in de chemie geen meting.
Reken door zonder af te ronden
Houd tussenuitkomsten vol in je rekenmachine.
Rond af op het eind
Kijk welk gegeven de minste significante cijfers had en volg dat.
Noem de onzekerheid als die gevraagd wordt
Bijvoorbeeld 24,8 plus of min 0,1 mL.
De fout die bijna iedereen maakt
Je deelt 2,5 door 1,34 en de rekenmachine zegt 1,865671642. Wat schrijf je op?
De uitkomst van een deling heeft evenveel significante cijfers als het minst nauwkeurige getal erin. Meer cijfers opschrijven suggereert een nauwkeurigheid die je niet gemeten hebt, en dat kost punten.
Nullen tellen soms wel en soms niet
In 0,0250 zijn de eerste nullen plaatshouders en telt de laatste nul wel mee: drie significante cijfers. Bij twijfel helpt de wetenschappelijke notatie, want daar staat alleen wat meetelt.
Check jezelf
Hoeveel significante cijfers heeft 0,0250?
Waarmee rond je af bij een vermenigvuldiging?
Telt de coëfficiënt 2 uit een reactievergelijking mee in de significantie?
Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 9-10-2026.