Een bron op waarde schatten
Ongeveer 9 minuten. Niet of een bron klopt, maar of hij geschikt is voor jouw vraag.
Drie vragen voor je iets gebruikt
Wie is de maker en wat heeft die te winnen? Een producent, een actiegroep en een onderzoeksinstituut kunnen allemaal gelijk hebben, maar niet allemaal evenveel belang bij hun conclusie.
Waarop berust het? Een meting met een beschreven methode is iets anders dan een uitspraak zonder cijfers. Zoek naar het aantal metingen, de omstandigheden en de onzekerheid.
Hoe oud is het? In de chemie verouderen grenswaarden en productiecijfers snel, terwijl een bindingsenergie uit 1990 nog prima is.
En de vierde vraag, die je het vaakst vergeet: past de bron bij jouw vraag? Een perfect artikel over drinkwater in Vietnam zegt weinig over een Nederlandse zuivering.
Wat je van een bron wilt weten
Een bron is zelden goed of fout; hij is bruikbaar of niet voor wat jij wilt weten.
Zo verwerk je een bron
Lees eerst de vraag
Zonder je eigen vraag scherp lees je alles even interessant, en dan neem je over wat toevallig opvalt.
Haal eruit wat je nodig hebt
Een getal met eenheid, een grafiek, een reactievergelijking. Niet de hele alinea overnemen.
Zet het om in je eigen woorden
Kun je het niet navertellen, dan heb je het niet begrepen en kun je het ook niet gebruiken.
Noem de bron
Waar het vandaan komt hoort erbij, ook in een verslag voor school.
Zeg wat het niet zegt
Een goede verwerking noemt ook de grens: waarover doet deze bron geen uitspraak?
De fout die bijna iedereen maakt
Een artikel staat in een wetenschappelijk tijdschrift. Betrouwbaar?
Een tijdschrift met collegiale toetsing is een goed teken, geen garantie. Er bestaan tijdschriften die alles plaatsen tegen betaling, en ook een goed artikel kan over een ander geval gaan dan het jouwe. Kijk dus altijd naar de methode en naar de vraag die jij hebt.
Een feit, een norm en een mening
Een feit is te controleren, een norm zegt wat hoort, een mening zegt wat iemand vindt. Een bron mengt die drie vaak in één zin. Onderstreep ze apart, dan zie je wat er echt wordt beweerd.
Check jezelf
Wat zegt het dat een bron uit 2004 komt?
Welke vraag stel je als eerste bij een bron?
Wat hoort bij een goede verwerking van een bron?
Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 9-10-2026.