Naar de inhoud

Scheikunde havo

Is dit water schoon?

Ongeveer 9 minuten. Schoon bestaat niet. Onder de norm wel.

Of iets schoon is, is geen ja of nee. Je vergelijkt een gemeten concentratie met een norm, in dezelfde eenheid.

Waarom er altijd iets in zit

Met moderne apparatuur vind je in elk monster wel sporen van van alles. Nul is geen bruikbaar antwoord.

Daarom werken milieueisen met normen: een maximale concentratie waaronder het risico aanvaardbaar wordt gevonden. Die norm is een keuze, geen natuurwet.

Meten en vergelijken lukt alleen als je eenheden kloppen. Een norm in milligram per liter zegt niets over een meting in microgram, tot je hebt omgerekend.

Dezelfde hoeveelheid, drie namen

dezelfde hoeveelheid, drie manieren1 gram per liter= 1000 mg per liter1000 mg per liter= 1000 ppm1000 ppm= 1 deeltje op de duizendeerst omrekenen, dan vergelijkeneen norm in mg/l vergelijk je niet met een meting in ppb

In water is 1 mg per liter gelijk aan 1 ppm, omdat een liter water ongeveer een kilo weegt.

Zo beoordeel je een meting

1

Zoek de eenheden op

In welke eenheid staat de meting, en in welke staat de norm? Noteer ze allebei voordat je iets vergelijkt.

2

Reken om naar dezelfde eenheid

Gram naar milligram is keer duizend, milligram naar microgram ook. Elke stap is een factor duizend.

3

Vergelijk en zeg wat het betekent

Onder de norm betekent toegestaan, niet dat er niets in zit. Schrijf dat ook zo op.

De fout die bijna iedereen maakt

De meting is 0,004 g/l, de norm is 2 mg/l. Zit het eronder?

0,004 is kleiner dan 2, dus jaklopt niet

Twee getallen vergelijken mag pas als ze in dezelfde eenheid staan. 0,004 gram is 4 milligram, en dat is het dubbele van de norm. Deze fout kost op een examen een hele vraag.

ppm en ppb

ppm is parts per million, ppb is parts per billion: duizend keer kleiner. In water geldt 1 ppm ≈ 1 mg per liter, omdat een liter water ongeveer een kilogram weegt. Dat vereenvoudigt veel sommen.

Check jezelf

Hoeveel milligram is 0,25 gram?

Van gram naar milligram is een factor duizend.

Wat betekent een norm van 50 microgram per liter?

Een norm is een bovengrens die is vastgesteld, geen meting en geen natuurkundige grens.

Wat is 1 ppm in water, ongeveer?

Een liter water weegt ongeveer een kilogram, en 1 mg op 1 kg is 1 op een miljoen.

Waarom kun je niet zeggen dat water helemaal schoon is?

Hoe gevoeliger de apparatuur, hoe meer je vindt. Daarom werkt men met normen in plaats van met nul.

Hoort bij jouw boek

Kies je methode om te zien in welk hoofdstuk dit bij jou staat.

En nu?

Alle onderwerpen van scheikunde havo Of kies een ander vak