Groene chemie
Ongeveer 8 minuten. Afval voorkomen is beter dan afval opruimen.
Niet opruimen maar voorkomen
Lang was de aanpak: maak het product en ruim daarna het afval op. Dat is duur en er blijft altijd iets achter.
Groene chemie draait dat om. Je kiest de reactie, de grondstof en het oplosmiddel zo dat er weinig afval ontstaat.
Dat is geen aparte tak van de scheikunde maar een manier van ontwerpen. Elk principe is een vraag die je jezelf stelt voordat je begint.
Vijf principes
De oorspronkelijke lijst telt er twaalf. Dit zijn de vijf die je op havo het vaakst tegenkomt.
Zo beoordeel je een proces
Zoek het afval
Wat komt er uit het proces dat je niet wilde maken? Noem de stof, niet alleen het woord afval.
Kijk naar de omstandigheden
Hoge temperatuur en druk kosten energie. Een proces bij kamertemperatuur scoort beter.
Stel een verbetering voor
Een andere katalysator, een ander oplosmiddel, een hernieuwbare grondstof. Zeg erbij welk principe je toepast.
De fout die bijna iedereen maakt
Een reactie haalt 95 procent rendement. Is dat proces dus groen?
Rendement zegt hoeveel je van het mogelijke eruit haalde. Atoomeconomie zegt welk deel van de ingezette atomen in het product zit. Een reactie kan 95 procent rendement halen en toch de helft van de atomen als bijproduct lozen.
Een katalysator is bijna altijd groener
Hij verlaagt de benodigde temperatuur, raakt zelf niet op en stuurt de reactie vaak naar één product in plaats van een mengsel. Drie principes tegelijk.
Check jezelf
Wat is het eerste principe van groene chemie?
Wat zegt atoomeconomie?
Waarom is water als oplosmiddel gunstig?
Welke verbetering past bij het principe energiezuinig werken?