Naar de inhoud

Scheikunde havo

Een ketenanalyse maken

Ongeveer 8 minuten. Niet alleen de fabriek telt, maar de hele weg.

Bij een ketenanalyse kijk je naar alle stappen van grondstof tot afval, niet alleen naar de fabriek.

Waarom de hele keten

Een product dat schoon gemaakt wordt kan toch belastend zijn, bijvoorbeeld doordat de grondstof van de andere kant van de wereld komt.

Omgekeerd kan een proces dat veel energie kost toch gunstig uitpakken als het product daarna twintig jaar meegaat.

Daarom zet je alle stappen op een rij en kijk je per stap wat het kost en wat het oplevert. Pas dan kun je zeggen waar winst te halen is.

Van wieg tot graf

grondstof winnenproducerentransportgebruikafval of hergebruikelke stap kost energie en levert afval

De pijl terug is het verschil tussen een keten en een kringloop.

In 3 stappen

1

Zet de stappen op een rij

Grondstof, productie, transport, gebruik, afval. Laat er geen weg, want juist daar zit vaak de verrassing.

2

Noteer per stap de belasting

Energie, water, afval, uitstoot. Een tabel werkt hier beter dan lopende tekst.

3

Wijs de grootste post aan

Daar is de meeste winst te halen. Stel een concrete verbetering voor en zeg wat die oplevert.

De fout die bijna iedereen maakt

Een elektrische auto stoot tijdens het rijden niets uit. Is hij dus altijd beter?

geen uitstoot, dus altijd beterte kort door de bocht

Het maken van een accu kost veel energie en grondstoffen, en de stroom moet ergens vandaan komen. Pas als je de hele keten vergelijkt kun je iets zeggen.

Circulair is de pijl terug

In een lineaire keten eindigt alles als afval. In een circulaire keten gaat het materiaal terug naar het begin. Of dat lukt, hangt af van of je de stoffen nog uit elkaar kunt halen.

Check jezelf

Wat hoort er allemaal in een ketenanalyse?

Beperk je tot de fabriek en je mist de grondstoffen, het transport en het afval.

Wat is het verschil tussen een lineaire en een circulaire keten?

Die pijl terug is precies het idee achter een circulaire economie.

Waarom kan een product met een energieslurpend productieproces toch gunstig zijn?

Je deelt de belasting over de levensduur. Twee keer zo lang mee betekent de helft per jaar.

Waar begin je als je een keten wilt verbeteren?

Daar levert dezelfde inspanning het meeste op. Eerst meten, dan pas ingrijpen.

Hoort bij jouw boek

Kies je methode om te zien in welk hoofdstuk dit bij jou staat.

En nu?

Alle onderwerpen van scheikunde havo Of kies een ander vak