Naar de inhoud

Scheikunde havo

De formule van een zout opstellen

Ongeveer 9 minuten. Twee ladingen uit Binas, en de formule rolt eruit.

Een zout is naar buiten toe altijd neutraal: de plussen en de minnen heffen elkaar precies op.

Wat je eigenlijk opschrijft

Een zout bestaat uit ionen: deeltjes met een lading. Natrium is Na⁺ en chloride is Cl⁻.

In een zoutkristal zitten die ionen in een vast patroon door elkaar heen. Je kunt er geen los molecuul uit knippen.

De formule geeft daarom alleen de verhouding. NaCl betekent: op elk natriumion zit precies één chloride-ion.

Kruislings wisselen

Al3+O2−Al2O3twee keer 3+ is 6+, drie keer 2− is 6−

De lading van het ene ion wordt de index van het andere. Daarna deel je zo ver mogelijk door.

In 4 stappen naar de formule

1

Zoek beide ionen op

In Binas staan de ionen met hun lading. Calcium is Ca²⁺, nitraat is NO₃⁻.

2

Wissel de ladingen kruislings

Het getal van de ene lading wordt de index van het andere ion. Ca²⁺ met NO₃⁻ geeft Ca(NO3)2.

3

Vereenvoudig de verhouding

Kun je beide indexen door hetzelfde getal delen, doe dat dan. Mg²⁺ met O²⁻ geeft eerst Mg2O2, en dat wordt MgO.

4

Controleer of het nul is

Tel alle plussen en minnen op. Komt er niet nul uit, dan is er onderweg iets misgegaan.

De fout die bijna iedereen maakt

Calcium heeft lading 2+ en chloride 1−. Toch schrijven veel leerlingen dit op.

CaCléén plus te veel

Eén Ca²⁺ levert twee plussen. Daar heb je dus twee chloride-ionen voor nodig. De 2 uit de lading van calcium wordt de index van chloor.

Haakjes bij samengestelde ionen

Heb je meer dan één samengesteld ion nodig, zet het dan tussen haakjes: Ca(NO3)2. Zonder haakjes staat er CaNO32, en dat is iets totaal anders.

Check jezelf

Wat is de formule van het zout met Mg²⁺ en Cl⁻?

Magnesium levert twee plussen, chloride één min. Je hebt dus twee chloride-ionen nodig om op nul uit te komen.

Waarom staat er in NaCl nergens een getal?

Eén plus tegen één min is al neutraal. De verhouding is dus 1 op 1, en een index 1 schrijf je nooit op.

Welke formule hoort bij aluminiumsulfaat, met Al³⁺ en SO₄²⁻?

Kruislings: de 3 van aluminium wordt de index van sulfaat en de 2 van sulfaat de index van aluminium. Twee keer 3+ is 6+, drie keer 2− is 6−.

Je komt uit op Mg2O2. Wat doe je?

Neutraal is het zeker, maar een zoutformule geeft altijd de kleinste verhouding. Beide indexen door 2 geeft MgO.

Hoort bij jouw boek

Kies je methode om te zien in welk hoofdstuk dit bij jou staat.

En nu?

Alle onderwerpen van scheikunde havo Of kies een ander vak