Zuivere stof of mengsel
Ongeveer 9 minuten. Aan het smeltpunt zie je meteen of er een stof in zit of meer.
Waarom dat verschil ertoe doet
Water smelt bij 0 graden en kookt bij 100 graden, altijd. Dat zijn stofeigenschappen en daar herken je water aan.
Zout water heeft geen vast smeltpunt meer. Het begint ergens te smelten en is pas een stuk later helemaal vloeibaar. Dat heet een smelttraject.
Zie je in een tabel een traject in plaats van een getal, dan weet je al dat het om een mengsel gaat.
Een soort deeltje of meer
Een mengsel is niet hetzelfde als een stof die uit meer atoomsoorten bestaat. Water is zuiver, al zitten er twee soorten atomen in.
Zo scheid je een mengsel
Filtreren
Werkt bij een suspensie. De vaste deeltjes blijven in het filter, de vloeistof loopt erdoor. Verschil in deeltjesgrootte doet het werk.
Indampen
Werkt bij een oplossing. De vloeistof verdampt en de opgeloste stof blijft achter. Zo haal je zout uit zeewater.
Destilleren
Werkt als twee vloeistoffen een verschillend kookpunt hebben. Je laat de ene verdampen en vangt hem gekoeld weer op.
Extraheren
Werkt als een stof in de ene vloeistof wel oplost en in de andere niet. Zo trek je smaakstoffen uit thee met heet water.
De fout die bijna iedereen maakt
Water bestaat uit waterstof en zuurstof. Is water dan een mengsel?
Het gaat om het deeltje, niet om de atomen erin. Alle deeltjes in water zijn H2O, dus het is een zuivere stof. Pas als er verschillende soorten moleculen door elkaar zitten heb je een mengsel.
Helder of troebel
Een oplossing is altijd helder, ook als hij gekleurd is. Een suspensie en een emulsie zijn troebel, want daar zitten deeltjes in die het licht tegenhouden.
Check jezelf
Welke stof heeft een smelttraject in plaats van een smeltpunt?
Hoe haal je zand uit water?
Wat is melk?
Waarop berust destilleren?
In jouw boek
Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 26-10-2026.