Naar de inhoud
Inloggen

Nask2 mavo

Van klein molecuul naar plastic

Ongeveer 8 minuten. Duizenden dezelfde moleculen aan elkaar, en je hebt een heel ander materiaal.

Een polymeer is een heel lang molecuul dat is opgebouwd uit duizenden kleine, gelijke stukjes. Zo'n stukje heet een monomeer.

Waarom dat zoveel uitmaakt

De monomeren komen meestal uit aardolie. Los zijn het gassen of vloeistoffen, dus niets waar je een stoel van maakt.

Koppel je er duizenden aan elkaar, dan krijg je een vaste stof die je kunt vormen, buigen en uitrekken. Dat koppelen heet polymerisatie.

Door de lengte van de ketens en de manier waarop ze langs elkaar liggen te veranderen, maak je van hetzelfde monomeer een zak of een pijp.

Monomeren worden een keten

monomerenlosse kleine moleculenpolymerisatiepolymeereen lange keten, duizenden langde eigenschappen van de keten zijn heel andersdan die van de losse moleculen

Het zijn dezelfde bouwstenen. Alleen zitten ze nu aan elkaar.

Waar je ze tegenkomt

1

Verpakking

Lichte, soepele ketens maken folie en zakken. Die zijn dun, waterdicht en goedkoop.

2

Buizen en kozijnen

Stuggere soorten zijn hard en stijf. Die roesten niet en hoeven dus niet geschilderd te worden.

3

Kleding

Tot draad getrokken polymeren worden stof. Die drogen snel en kreuken weinig, maar nemen vocht slecht op.

4

Vulling en isolatie

Blaas je er gas in tijdens het maken, dan ontstaat schuim. Dat isoleert goed, want er zit vooral lucht in.

De fout die bijna iedereen maakt

Plastic hoort in het restafval, want het vergaat toch niet.

het vergaat niet, dus apart houden heeft geen zinklopt niet

Een polymeer breekt in de natuur nauwelijks af en valt uiteen in steeds kleinere stukjes. Als grondstof is het juist waardevol, want je kunt het omsmelten tot nieuw materiaal. Dat scheelt aardolie en het houdt het uit zee.

Thermoplast of thermoharder

Een thermoplast wordt zacht als je hem verwarmt en is dus opnieuw te vormen. Een thermoharder blijft hard en verbrandt eerder dan dat hij smelt. Daarom is de eerste wel te recyclen en de tweede bijna niet.

Check jezelf

Wat is een monomeer?

Duizenden monomeren aan elkaar vormen een polymeer.

Hoe heet het aan elkaar koppelen van monomeren?

Dat is een chemische reactie.

Waarom is een thermoplast makkelijker te recyclen?

Een thermoharder verbrandt eerder dan dat hij smelt.

Waar komen de monomeren voor plastic meestal vandaan?

De korte moleculen uit de raffinaderij zijn de grondstof.

In jouw boek

Er zijn nog geen methodes ingesteld voor dit vak.

Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 26-10-2026.

En nu?

Alle onderwerpen Ander vak