Naar de inhoud
Inloggen

Nask2 mavo

Een reactievergelijking kloppend maken

Ongeveer 11 minuten. Voor en na de pijl staan precies evenveel atomen van elke soort.

Een reactievergelijking klopt als je voor en na de pijl precies evenveel atomen van elke soort hebt. Je verandert alleen de getallen voor de stoffen, nooit de formules zelf.

Index of coefficient

De index is het kleine getal in een formule, zoals de 2 in H2O. Die hoort bij de stof en daar blijf je af.

De coefficient is het grote getal ervoor, zoals de 2 in 2 H2O. Dat zegt hoeveel moleculen je neemt, en dat mag je wel veranderen.

Verander je een index, dan heb je een andere stof. Van water H2O maak je dan waterstofperoxide H2O2, en dat is iets heel anders.

Tellen voor en na

voor de pijl1 koolstof4 waterstof4 zuurstofna de pijl1 koolstof4 waterstof4 zuurstofoveral evenveel, dus hij klopter gaat geen atoom verloren en er komt er geen bij

Bij de verbranding van aardgas staan er aan beide kanten evenveel atomen.

In vier stappen

1

Schrijf de formules op

Links de beginstoffen, rechts de reactieproducten, met een pijl ertussen. Controleer eerst of elke formule klopt.

2

Begin bij de stof met de meeste soorten

Doe koolstof eerst, dan waterstof. Zuurstof bewaar je voor het laatst, want die zit meestal in meerdere stoffen tegelijk.

3

Zet er coefficienten voor

Pas de getallen voor de stoffen aan tot het aantal klopt. Een coefficient 1 schrijf je niet op.

4

Tel alles na

Loop elke atoomsoort langs en vergelijk links met rechts. Kan het met kleinere getallen, deel ze dan allemaal door dezelfde waarde.

Samen doen: aardgas verbranden

Aardgas is vooral methaan. Tik verder om te zien wat er per stap gebeurt.

CH4 + O2 → CO2 + H2O
AtoomLinksRechts
C11 ✓
H42
O23
We beginnen met overal een. Koolstof klopt al: een links, een rechts.

De fout die bijna iedereen maakt

Je komt een zuurstofatoom tekort. Dus maak je van water even...

H2Owater

Zo klopt de telling wel, maar je hebt de stof veranderd. Waterstofperoxide is bleekmiddel en geen water. Een index verander je nooit, alleen het getal ervoor.

Verder met de toetstraining

Hier staat ook: Extra oefenen: zelf kloppend maken.

De uitleg en de video hierboven blijven gratis.

Bekijk het abonnement

Kom je op een half getal uit

Bij een verbranding kom je soms uit op anderhalf O2. Vermenigvuldig dan alles met twee. Daarna staan er alleen nog hele getallen, en dat hoort zo.

Check jezelf

Wat mag je veranderen om een vergelijking kloppend te maken?

Een index hoort bij de stof. Verander je die, dan heb je een andere stof.

Waarom is 2 H2O iets anders dan H2O2?

De coefficient telt moleculen, de index zit in het molecuul zelf.

In welke volgorde pak je het aan?

Zuurstof zit meestal in meerdere stoffen, dus die verandert nog als je de rest doet.

Je vindt de coefficienten 2, 4, 2, 4. Wat doe je?

Het moeten de kleinst mogelijke hele getallen zijn, dus 1, 2, 1, 2.

In jouw boek

Er zijn nog geen methodes ingesteld voor dit vak.

Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 26-10-2026.

En nu?

Alle onderwerpen Ander vak