Wolken, neerslag en onweer
Ongeveer 8 minuten. Een wolk is waterdamp die het koud heeft gekregen.
Van damp tot druppel tot bliksem
Lucht stijgt op boven een warm oppervlak, tegen een berg op, of waar warme en koude lucht elkaar ontmoeten. Hoger is het kouder, en bij het dauwpunt begint het condenseren.
De druppeltjes in een wolk zijn eerst heel klein. Pas als ze samenklonteren worden ze zwaar genoeg om te vallen, en dan krijg je neerslag.
In een hoge buienwolk botsen ijsdeeltjes tegen elkaar. Daarbij raakt de bovenkant positief geladen en de onderkant negatief, net als bij een trui over je hoofd.
Wordt het ladingsverschil groot genoeg, dan springt er een ontlading over en dat is de bliksem. De lucht wordt daarbij zo heet dat hij uitzet met een knal, en die knal is de donder.
Opstijgen, afkoelen, condenseren
Opstijgen, afkoelen en condenseren, in die volgorde.
Zo leg je het ontstaan van een bui uit
Zeg waarom de lucht opstijgt
Door een warm oppervlak, door een berg of doordat koude lucht eronder schuift.
Zeg dat het hoger kouder is
Stijgende lucht zet uit en koelt daardoor af.
Noem het condenseren
Bij het dauwpunt wordt de damp vloeibaar en vormen zich druppeltjes.
Leg uit wanneer het gaat regenen
Pas als de druppels zwaar genoeg zijn om te vallen, en dat kost tijd.
De fout die bijna iedereen maakt
Waarom zie je de bliksem eerder dan je de donder hoort?
Licht legt een kilometer in ongeveer drie miljoenste seconde af, geluid doet er ongeveer drie seconden over. Ze vertrekken op hetzelfde moment, maar het licht is er eerder.
Een wolk is geen damp
Waterdamp is onzichtbaar. Wat je ziet bij een wolk of boven een pan zijn al gecondenseerde druppeltjes. Dat verschil levert op een examen vaak een punt op.
Wolken, neerslag en onweer
Check jezelf
Waarom ontstaat er een wolk als lucht opstijgt?
Wat veroorzaakt bliksem?
Wat is waterdamp?
In jouw boek
De begrippen uit deze les
Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 28-10-2026.