Krachten in een constructie
Ongeveer 9 minuten. Waar het zwaartepunt ligt, bepaalt of iets blijft staan of omvalt.
Blijven staan of omvallen
Een voorwerp valt om zodra het zwaartepunt buiten het steunvlak komt. Daarom staat een brede ladder stabieler dan een smalle, en daarom zet je een zware tas laag in een kar.
Krachten die dezelfde kant op werken tel je op, krachten die tegen elkaar in werken trek je af. Wat overblijft is de resultante, en bij evenwicht is die nul.
Bij een balk op twee steunpunten verdelen die twee de last. Zit de last in het midden, dan draagt elk steunpunt de helft. Zit hij dichter bij één steunpunt, dan draagt die meer.
Met de hefboomwet reken je dat precies uit: kracht keer arm aan de ene kant is kracht keer arm aan de andere kant, gerekend vanaf het steunpunt.
Zwaartepunt binnen of buiten het steunvlak
Komt de lijn buiten het steunvlak, dan kantelt het verder.
Zo pak je een constructie aan
Teken alle krachten
De zwaartekracht in het zwaartepunt, en bij elk steunpunt een kracht omhoog.
Kies een draaipunt
Neem een van de steunpunten. De kracht daar heeft dan arm nul en valt uit je som.
Maak de momenten gelijk
Kracht keer arm met de klok mee is gelijk aan kracht keer arm tegen de klok in.
Controleer de optelling
De twee steunkrachten samen horen gelijk te zijn aan de totale zwaartekracht.
De fout die bijna iedereen maakt
Een last van 600 newton ligt midden op een balk met twee steunpunten. Hoe groot is elke steunkracht?
De twee steunpunten dragen samen de 600 newton. Ligt de last precies in het midden, dan draagt elk steunpunt de helft. De som van de steunkrachten is altijd gelijk aan de totale belasting.
Kies het draaipunt slim
Leg je draaipunt in een punt waar een onbekende kracht aangrijpt. Die kracht heeft dan arm nul en verdwijnt uit je vergelijking, en dan houd je er maar één onbekende over.
Krachten in een constructie
Check jezelf
Wanneer valt een voorwerp om?
Waarom staat een brede ladder stabieler?
Een last van 800 newton ligt midden op een balk met twee steunpunten. Elke steunkracht is?
In jouw boek
De begrippen uit deze les
- steunvlak
- Het vlak tussen de steunpunten. Komt het zwaartepunt daarbuiten, dan valt het voorwerp om.
- zwaartepunt
- Het punt waarin je de hele zwaartekracht van een voorwerp mag denken.
Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 28-10-2026.