Krachten en zwaartekracht

Ongeveer 9 minuten. Massa is hoeveel stof er is. Gewicht is de kracht waarmee de aarde eraan trekt.

Massa meet je in kilogram en zegt hoeveel stof er is. De zwaartekracht is een kracht in newton, en die reken je uit met Fz = m × g.

Waarom dat verschil ertoe doet

Op aarde is g ongeveer 9,8 newton per kilogram. Een massa van 60 kilogram heeft dus een zwaartekracht van ongeveer 588 newton. In veel opgaven mag je met 10 rekenen, en dan kom je op 600 newton.

Je massa blijft overal gelijk, ook op de maan. Je gewicht niet, want daar is g ongeveer zes keer zo klein.

Een kracht teken je als een pijl. De lengte zegt hoe groot hij is, de richting waar hij naartoe wijst, en het beginpunt waar hij aangrijpt.

Werken er twee krachten in dezelfde richting, dan tel je ze op. Werken ze tegen elkaar in, dan trek je ze af. Wat overblijft heet de resultante.

Twee krachten optellen of aftrekken

Dezelfde kant op tel je op, tegen elkaar in trek je af.

Zo reken je met zwaartekracht

Zet de massa in kilogram

Staat er gram, deel dan eerst door 1000. 500 gram is 0,5 kilogram.

Vermenigvuldig met g

Fz = m × g, met g ongeveer 9,8 newton per kilogram op aarde.

Zet de eenheid erbij

Het antwoord is een kracht, dus newton. Kilogram zou hier fout zijn.

Kijk of het klopt

Een mens van 60 kilo komt op bijna 600 newton. Kom je op 6 of op 6000, dan zit er een factor naast.

De fout die bijna iedereen maakt

Hoe groot is de zwaartekracht op een massa van 500 gram?

500 × 9,8 = 4900 newtonklopt niet

In de formule hoort de massa in kilogram. 500 gram is 0,5 kilogram, en dan kom je op 4,9 newton. Dat scheelt een factor duizend, en dat is de meest gemaakte fout bij dit onderwerp.

Massa of gewicht

In het dagelijks leven zeggen we dat iets 60 kilo weegt, maar natuurkundig is dat de massa. Het gewicht is een kracht in newton. Op een examen let men daarop, dus noem de eenheid altijd.

Krachten en zwaartekracht

Check jezelf

Wat is de eenheid van zwaartekracht?

Zwaartekracht is een kracht, en die meet je in newton.

Hoe groot is de zwaartekracht op 2 kilogram, met g is 9,8?

2 keer 9,8 is 19,6 newton.

Twee krachten van 30 en 20 newton werken tegen elkaar in. Wat blijft er over?

Tegen elkaar in betekent aftrekken, dus 30 min 20 is 10 newton.

In jouw boek

Er zijn nog geen methodes ingesteld voor dit vak.

De begrippen uit deze les

massa: Hoeveel stof er is, gemeten in kilogram. Die blijft overal gelijk, ook op de maan.
resultante: De kracht die overblijft als je alle krachten bij elkaar neemt. Bij evenwicht is die nul.
zwaartekracht: De kracht waarmee de aarde aan iets trekt, in newton. Je rekent hem uit met massa keer 9,8.

Overhoor deze begrippen Alle begrippen van dit vak

Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 28-10-2026.

En nu?

Alle onderwerpen Ander vak