Concepten op het nieuws leggen
Ongeveer 9 minuten. Je hebt de feiten. Nu de concepten erbij, anders blijft het een samenvatting.
Van bericht naar analyse
Begin bij het hoofdconcept. Gaat dit over hoe mensen worden gevormd, over ongelijke verhoudingen, over wat mensen bindt, of over verandering?
Kies daarna het kernconcept dat het scherpst past. Niet drie tegelijk: één goed toegepast concept is sterker dan vier losjes genoemde.
Bepaal het niveau. Speelt dit tussen personen, tussen organisaties of in de samenleving als geheel? Veel berichten lopen over meerdere niveaus heen, en dat benoemen is zelf een analyse.
Pas het concept daarna toe met woorden uit de bron. Een algemene uitleg van het concept is geen toepassing, en dat verschil bepaalt de punten.
Vier stappen
De laatste stap is waar de punten zitten; de eerste drie zijn voorbereiding.
Zo analyseer je een bericht
Vat het bericht samen in twee zinnen
Wie doet wat, en wat is het gevolg?
Kies het hoofdconcept
En schrijf op waarom dat het beste past.
Kies één kernconcept
Liever één scherp dan drie losjes.
Bepaal het niveau
En of het bericht meerdere niveaus raakt.
Pas toe met de bron erbij
Citeer of parafraseer het gegeven dat je gebruikt.
De fout die bijna iedereen maakt
Je noemt drie kernconcepten die passen. Sterk antwoord?
Concepten opsommen laat zien dat je de lijst kent; één concept toepassen laat zien dat je het begrijpt. In correctievoorschriften zitten de punten bij de toepassing en bijna nooit bij het aantal genoemde begrippen.
Gebruik letterlijk woorden uit de bron
Een analyse die ook zou passen bij een ander bericht, is geen analyse van dit bericht. Door een zinsdeel uit de bron over te nemen laat je zien dat je toepast op deze situatie.
Check jezelf
Waarmee begin je bij een analyse?
Hoeveel kernconcepten gebruik je het liefst?
Waaraan zie je dat een analyse echt over deze bron gaat?
Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 9-10-2026.