Naar de inhoud

Maatschappijwetenschappen havo

Conflict en samenwerking

Ongeveer 8 minuten. Een conflict is niet per se een probleem.

Een conflict ontstaat als groepen tegengestelde belangen hebben. Of dat schadelijk is, hangt af van hoe ermee omgegaan wordt.

Vier manieren

Belangen botsen voortdurend: werkgevers tegen werknemers, bewoners tegen een gemeente, de ene generatie tegen de andere. Dat is normaal in een samenleving.

Een conflict wordt pas schadelijk als er geen manier is om het te beslechten. Dan blijft alleen druk of geweld over.

Daarom heeft een samenleving instituties die conflicten kanaliseren: overleg, stemmen, rechtspraak, staken binnen de regels.

Hoe een conflict afloopt

overlegpartijen zoeken samen een uitwegcompromisbeide kanten leveren iets inmachtsmiddelstaking, demonstratie, boycotbeslissing van buitenrechter, politiek, arbitrageinstituties houden het hanteerbaar

Hoe hoger in de lijst, hoe groter de kans dat de verhouding daarna nog werkt.

Zo analyseer je een conflict

1

Benoem de partijen en hun belang

Wie wil wat, en waarom? Zonder dat is het geen analyse maar een samenvatting.

2

Zoek de machtsmiddelen

Wat kan elke partij inzetten? Aantal, geld, kennis, of toegang tot de media.

3

Noem hoe het beslecht wordt

Via overleg, via een stemming, via de rechter. Benoem de institutie die dat mogelijk maakt.

De fout die bijna iedereen maakt

Er wordt gestaakt in het openbaar vervoer. Is dat een teken dat het systeem faalt?

staken betekent dat het misgaatniet per se

Het stakingsrecht is juist een manier om een conflict binnen de perken te houden. Er zijn regels voor aankondiging en duur, en daarna volgt er overleg. Zonder zo'n uitlaatklep zou de druk een andere weg zoeken.

Coöperatie en conflict sluiten elkaar niet uit

Werkgevers en vakbonden voeren conflicten én overleggen in dezelfde week. In de polder heet dat sociaal overleg: je bent het oneens over de uitkomst maar eens over hoe je het oplost.

Check jezelf

Wanneer spreek je van een maatschappelijk conflict?

Het gaat om botsende belangen. Geweld is een mogelijke uiting, geen voorwaarde.

Wat doet een institutie als de rechtspraak met een conflict?

Instituties kanaliseren conflicten: ze geven een route naar een uitkomst die beide partijen moeten accepteren.

Welk machtsmiddel berust op aantal?

Eén werknemer die thuisblijft legt niets stil. De kracht zit in het collectief.

Wat is kenmerkend voor een compromis?

Bij een compromis krijgt niemand alles, en juist daarom kunnen beide partijen ermee verder.

Hoort bij jouw boek

Kies je methode om te zien in welk hoofdstuk dit bij jou staat.

En nu?

Alle onderwerpen van maatschappijwetenschappen havo Of kies een ander vak