monopolie

Geschiedenis vwo

Het alleenrecht op een handel of markt. Compagnieen kregen dat van de overheid, samen met het recht geweld te gebruiken.

Hoort bij Orientatiekennis, eindterm B6.

Waar je dit tegenkomt

Handelskapitalisme en de wereldeconomie Winst uit handel die wordt herbelegd, en een economie die drie werelddelen verbindt.

handelskapitalisme: Een economie waarin winst uit handel over lange afstand wordt herbelegd, met compagnieen die wereldwijd opereren.
wereldeconomie: Een economie waarin werelddelen met elkaar verbonden zijn door handel, kapitaal en dwangarbeid.
wetenschappelijke revolutie: De verschuiving van gezag van oude teksten naar waarneming en experiment als bron van kennis.
jagers-verzamelaars: Mensen die rondtrekken met de seizoenen mee en leven van jagen en verzamelen, in kleine groepen met weinig bezit.
verlicht absolutisme: Bestuur waarin een vorst verlichte hervormingen doorvoert maar de macht zelf volledig behoudt.
indirect bestuur: Koloniaal bestuur via bestaande elites en instellingen.
collaboratie: Het samenwerken met de bezetter, van meegaan in de uitvoering van maatregelen tot actieve steun.
grijze zone: Het gebied tussen volledig meewerken en gewapend verzet, waarin aanpassen, wegkijken, traineren en helpen vallen.