Naar de inhoud
Inloggen

Geschiedenis vmbo gl/tl

Het historisch overzicht vanaf 1900

Ongeveer 10 minuten. Honderd jaar in zes blokken. Daarmee kun je elke gebeurtenis plaatsen.

Het historisch overzicht is je kapstok. Zes blokken van ongeveer twintig jaar, van de tijd voor de Eerste Wereldoorlog tot nu, en bij elk blok hoort een paar gebeurtenissen die je moet kunnen plaatsen.

Zes blokken om te onthouden

Tot 1914 is Nederland neutraal en groeit de industrie. Er is strijd om kiesrecht en om onderwijs, en in 1917 komen daar afspraken over.

Van 1914 tot 1940 zijn er de Eerste Wereldoorlog, waar Nederland buiten blijft, de crisis van de jaren dertig met massale werkloosheid, en de opkomst van dictaturen in Europa.

Van 1940 tot 1945 is Nederland bezet. Vervolging van joden, verzet, honger en bevrijding horen bij dit blok, en het is op het examen het zwaarst wegende deel.

Daarna volgen wederopbouw tot ongeveer 1960, de jaren van welvaart en verandering vanaf de jaren zestig, en de tijd na 1989 met het einde van de Koude Oorlog en de Europese eenwording.

Zes blokken op een lijn

190019141940194519601989het blok van de bezetting weegt het zwaarstplaats elke gebeurtenis eerst in een blok

Eerst het blok, dan het jaartal.

Zo plaats je een gebeurtenis

1

Zoek een aanwijzing

Een jaartal, een naam, een uitvinding of iets op een foto dat je kunt dateren.

2

Kies het blok

Voor de oorlog, tussen de oorlogen, bezetting, wederopbouw, jaren zestig of na 1989.

3

Noem wat bij dat blok hoort

Een gebeurtenis of ontwikkeling uit dat blok die bij de vraag past.

4

Leg het verband

Zeg waarom die gebeurtenis bij de bron past. Alleen een blok noemen is niet genoeg.

De fout die bijna iedereen maakt

Een foto toont een lege winkel met bonnen op de toonbank. Welk blok?

de crisis van de jaren dertigkan ook

Lege schappen passen bij meer dan een periode, maar distributiebonnen horen bij de oorlog en de wederopbouw. Zoek in een bron naar het detail dat maar bij een periode past, en noem dat detail in je antwoord.

Eerst het blok, dan pas het jaartal

Je hoeft niet elk jaartal te kennen. Als je een gebeurtenis in het goede blok van twintig jaar kunt zetten, kun je bijna elke vraag beantwoorden. Leer dus de blokken goed en de jaartallen daarbinnen globaal.

Het historisch overzicht vanaf 1900

Check jezelf

Waar blijft Nederland in de Eerste Wereldoorlog?

Nederland blijft buiten de oorlog, al heeft het er wel last van.

Wat hoort bij de jaren dertig?

De crisis van het wereldkapitalisme raakt ook Nederland hard.

Welk blok weegt op het examen het zwaarst?

Vervolging, verzet, honger en bevrijding horen daarbij.

Wat gebeurt er na 1989?

En daarna de verdere Europese eenwording.

In jouw boek

Er zijn nog geen methodes ingesteld voor dit vak.

De begrippen uit deze les

breukpunt
Een moment waarop tijdgenoten zelf merkten dat de situatie wezenlijk veranderde, in tegenstelling tot een jaartal dat wij achteraf handig vinden.
continuiteit
Wat er ondanks veranderingen hetzelfde blijft. Een goed antwoord over verandering noemt die continuiteit erbij.
tijdvak
Een van de tien perioden waarin het examenprogramma de geschiedenis indeelt, elk met een naam, een tijdsgrens en kenmerkende aspecten.

Overhoor deze begrippenAlle begrippen van dit vak

In het examen

De examens staan op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens. Wij nemen er niets uit over, je opent ze daar.

Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 28-10-2026.

En nu?

Alle onderwerpen Ander vak