Principaal en agent
Ongeveer 10 minuten. Wie opdracht geeft weet minder dan wie het werk doet.
Drie voorbeelden uit de syllabus
Opdrachtgever en opdrachtnemer. De opdrachtgever ziet niet hoeveel moeite de ander echt doet.
Vermogensverschaffer en ondernemer. De eigenaar ziet niet precies welke keuzes de leiding maakt met zijn geld.
Kredietgever en kredietnemer. De bank weet niet hoe risicovol de lener zijn plannen zal uitvoeren.
Onderpand helpt daarbij, want dan deelt de lener in het verlies. Zonder onderpand draagt de bank het risico alleen.
Opdracht en uitvoering
De agent weet meer dan de principaal.
Zo herken je de relatie
Zoek wie opdracht geeft
Dat is de principaal.
Zoek wie uitvoert
Dat is de agent, en die weet meer over zijn eigen inzet.
Benoem de tegengestelde belangen
Zonder die botsing is er geen probleem.
Noem het middel
Een contract met prikkels, toezicht of onderpand.
De fout die bijna iedereen maakt
Een bonus voor de directie lost het agentprobleem op?
Een bonus op de koers van vandaag kan de leiding juist aanzetten tot kortetermijnkeuzes die de eigenaar schaden. Een prikkel werkt alleen als hij meet wat de principaal echt wil.
Noem alle vier de elementen
Een principaal, een agent, asymmetrische informatie en tegengestelde belangen. Ontbreekt er een, dan is het geen principaal-agentprobleem, en dat is precies wat gevraagd wordt.
Check jezelf
Wie is de agent?
Wat hoort bij een principaal-agentrelatie?
Wat doet onderpand bij krediet?
Waarom kan een bonus verkeerd uitpakken?
In jouw boek
De begrippen uit deze les
- principaal-agentrelatie
- Een relatie waarin de een opdracht geeft en de ander uitvoert, met asymmetrische informatie en tegengestelde belangen.
In het examen
- 2026, tijdvak 2vraag 29ExamenAntwoorden
- 2025, tijdvak 2vragen 18 en 29ExamenAntwoorden
- 2024, tijdvak 2vraag 23ExamenAntwoorden
De examens staan op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens. Wij nemen er niets uit over, je opent ze daar.
Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 29-10-2026.