De macro-economische kringloop
Ongeveer 10 minuten. Drie manieren om hetzelfde bedrag te meten.
De drie ingangen en hun saldi
Via productie tel je de toegevoegde waarde op, dus omzet min ingekochte goederen en diensten. Zo telt niets dubbel.
Via bestedingen tel je consumptie, investeringen en overheidsbestedingen plus export, en haal je de import eraf.
Via inkomen tel je arbeidsinkomen en kapitaalinkomen op, dus lonen plus rente, huur, pacht, dividend en winst.
In de kringloop sluiten de saldi op elkaar aan. Het particuliere spaarsaldo, het overheidssaldo en het saldo met het buitenland zijn samen nul.
De kringloop in het klein
Wat de een uitgeeft is voor de ander inkomen.
Zo bereken je het bbp via bestedingen
Tel de consumptie van gezinnen
Alles wat huishoudens uitgeven.
Tel de investeringen erbij
Bedrijven die machines en gebouwen kopen.
Tel de overheidsbestedingen erbij
Consumptie en investeringen van de overheid.
Tel de export erbij en haal de import eraf
Alleen wat hier is gemaakt telt mee.
De fout die bijna iedereen maakt
Tel je bij het bbp de omzet van alle bedrijven op?
Verkoopt een boer graan aan een bakker, dan zit dat graan ook in de prijs van het brood. Tel je beide omzetten op, dan telt het graan twee keer. Daarom trek je per bedrijf de inkoopwaarde eraf.
De saldi tellen altijd op tot nul
Spaart de particuliere sector meer dan er wordt geïnvesteerd, dan moet de overheid of het buitenland dat spiegelbeeldig opnemen. Die controle vangt een rekenfout in een kringloopopgave meteen.
De macro-economische kringloop
Check jezelf
Wat is toegevoegde waarde?
Welke post gaat er bij bestedingen vanaf?
Wat valt onder kapitaalinkomen?
Waartoe tellen de saldi in de kringloop op?
In jouw boek
De begrippen uit deze les
- bbp
- Het bruto binnenlands product, de waarde van alles wat er in een land in een jaar wordt geproduceerd.
- bestedingen
- Alle uitgaven in een economie, dus consumptie, investeringen, overheidsbestedingen en export min import.
In het examen
- 2026, tijdvak 1vragen 15 en 22 t/m 24ExamenAntwoorden
- 2025, tijdvak 2vraag 15ExamenAntwoorden
De examens staan op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens. Wij nemen er niets uit over, je opent ze daar.
Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 29-10-2026.