Naar de inhoud
Inloggen

Economie vmbo gl/tl

Wat de overheid doet

Ongeveer 10 minuten. Waar jouw belastinggeld heen gaat.

De overheid zorgt voor dingen die de markt niet vanzelf levert. Dat zijn collectieve voorzieningen zoals dijken, politie en straatverlichting, en die betaalt zij uit belastingen.

Drie soorten taken

Sociaal. De overheid zorgt voor onderwijs, zorg en uitkeringen, zodat iedereen mee kan doen.

Economisch. Zij maakt regels voor bedrijven, houdt toezicht op markten en investeert in wegen en spoor.

Financieel. Zij int belastingen, maakt een begroting en bepaalt waar het geld heen gaat.

Een collectieve voorziening kun je niemand onthouden. Daarom zou niemand er vrijwillig voor betalen en doet de overheid het.

Belasting erin, voorzieningen eruit

burgersbedrijvenbelastingoverheidwegenpolitieonderwijsniemand is van deze voorzieningen uit te sluiten

Belasting erin, collectieve voorzieningen eruit.

Zo herken je een collectieve voorziening

1

Vraag of je iemand kunt uitsluiten

Kan dat niet, dan is het collectief.

2

Vraag of gebruik door de een de ander hindert

Bij een dijk niet, bij een weg soms wel.

3

Kijk wie het betaalt

Collectieve voorzieningen gaan uit de belastingen.

4

Noem het begrip

Collectieve voorziening of collectief goed.

De fout die bijna iedereen maakt

Is de zorg een collectieve voorziening?

ja, de overheid regelt hetniet helemaal

Bij zorg kan iemand zonder verzekering wel degelijk worden geweigerd, dus hij voldoet niet aan het zuivere kenmerk. De overheid bemoeit zich ermee omdat zij vindt dat iedereen toegang moet hebben, en dat is een sociale reden.

Noem bij de overheid altijd welke taak

Sociaal, economisch of financieel. Een vraag naar de rol van de overheid wil die indeling zien en niet alleen dat zij iets regelt.

Wat de overheid doet

Check jezelf

Wat is een collectieve voorziening?

Zoals dijken en straatverlichting.

Waaruit betaalt de overheid dat?

En uit premies.

Toezicht houden op markten is welke taak?

Regels en toezicht voor bedrijven.

Waarom levert de markt collectieve goederen niet?

Je kunt er toch niet van worden uitgesloten.

In jouw boek

Er zijn nog geen methodes ingesteld voor dit vak.

De begrippen uit deze les

collectieve voorzieningen
Voorzieningen waarvan niemand kan worden uitgesloten, zoals dijken en straatverlichting.

Overhoor deze begrippenAlle begrippen van dit vak

In het examen

De examens staan op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens. Wij nemen er niets uit over, je opent ze daar.

Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 29-10-2026.

En nu?

Alle onderwerpen Ander vak