Naar de inhoud
Inloggen

Economie vmbo gl/tl

Keuzes maken en behoeften

Ongeveer 10 minuten. Waarom je nooit alles kunt kopen.

Je hebt behoeften en beperkte middelen. Omdat je geld maar één keer uit kunt geven, kost elke keuze je iets anders. Dat gemiste alternatief hoort bij de keuze.

Welke behoefte komt eerst

Primaire behoeften heb je nodig om te leven. Eten, drinken, kleding en een dak boven je hoofd.

Daarnaast zijn er behoeften die het leven prettiger maken. Een telefoonabonnement, uitgaan of een vakantie.

Wat iemand primair noemt verschilt per persoon en per tijd. Internet was dertig jaar geleden luxe en is nu voor veel mensen noodzakelijk.

Omdat je euro ook iets anders had kunnen kopen, is elke uitgave een keuze tegen iets anders.

Eén euro, twee bestemmingen

10etenprimairuitgaankan wachtenwat je niet koos, had je ook kunnen hebben

Kiezen is altijd ook iets niet kiezen.

Zo maak je een budgetkeuze

1

Zet je inkomen bovenaan

Alles wat binnenkomt in die periode.

2

Zet de vaste lasten eronder

Huur, verzekering en abonnementen gaan er sowieso af.

3

Kijk wat er overblijft

Dat is de ruimte waarin je echt kunt kiezen.

4

Noem wat je dan niet koopt

Dat hoort bij je keuze.

De fout die bijna iedereen maakt

Zijn luxe goederen voor iedereen hetzelfde?

ja, luxe is luxeverschilt

Wat de een luxe noemt is voor de ander noodzaak. Voor iemand die thuis werkt is internet primair, voor een ander niet. In een examenantwoord noem je daarom waarom het in die situatie primair of luxe is.

Vaste lasten eerst

In een budgetopgave gaan vaste lasten er altijd eerst af. Wat overblijft heet vrij besteedbaar inkomen, en daarover gaat de rest van de vraag meestal.

Keuzes maken en behoeften

Check jezelf

Wat is een primaire behoefte?

Die heb je nodig om te leven.

Waarom moet je kiezen?

Dat heet schaarste.

Wat zijn vaste lasten?

Huur en abonnementen bijvoorbeeld.

Is internet primair of luxe?

Leg in je antwoord uit waarom.

In jouw boek

Er zijn nog geen methodes ingesteld voor dit vak.

De begrippen uit deze les

behoeften
Wat mensen willen hebben of doen, waarvoor beperkte middelen beschikbaar zijn.

Overhoor deze begrippenAlle begrippen van dit vak

In het examen

De examens staan op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens. Wij nemen er niets uit over, je opent ze daar.

Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 29-10-2026.

En nu?

Alle onderwerpen Ander vak