Naar de inhoud
Inloggen

Economie havo

Kosten van een onderneming

Ongeveer 10 minuten. Wat vast staat, wat meegroeit, en wat de laatste eenheid kost.

Constante kosten blijven gelijk hoeveel je ook maakt. Variabele kosten groeien met de productie mee. Samen zijn ze de totale kosten, en de marginale kosten zijn wat één extra eenheid erbij kost.

Drie soorten variabele kosten

Proportioneel betekent dat elke extra eenheid hetzelfde kost. De variabele kosten lopen dan recht omhoog en de marginale kosten blijven gelijk.

Progressief betekent dat elke extra eenheid meer kost, bijvoorbeeld door overwerk. De marginale kosten stijgen dan.

Degressief betekent dat elke extra eenheid minder kost, bijvoorbeeld door korting bij grote inkoop. De marginale kosten dalen dan.

De gemiddelde totale kosten dalen eerst, omdat de constante kosten over meer stuks worden verdeeld. Later kunnen ze weer stijgen.

Drie verlopen van de variabele kosten

VKQdegressiefprogressiefproportioneelde steilheid is de marginale kosten

Hoe steiler de lijn, hoe hoger de marginale kosten.

Zo bereken je de soorten kosten

1

Zoek de constante kosten

Dat is wat je ook bij nul stuks betaalt.

2

Zoek de variabele kosten

Per stuk maal het aantal stuks.

3

Tel ze op

Dan heb je de totale kosten.

4

Deel voor het gemiddelde

Totale kosten gedeeld door het aantal stuks.

De fout die bijna iedereen maakt

De productie verdubbelt. Verdubbelen de totale kosten?

ja, dubbel zoveel maken kost dubbelfout

Alleen het variabele deel groeit mee. De huur en de machine kosten hetzelfde, dus de totale kosten stijgen minder dan het dubbele en de gemiddelde totale kosten dalen.

Gemiddeld en marginaal zijn niet hetzelfde

Gemiddelde kosten zijn alle kosten gedeeld door alle stuks. Marginale kosten gaan alleen over de laatste eenheid, en die twee lopen bijna nooit gelijk op.

Kosten van een onderneming

Check jezelf

Wat zijn constante kosten?

Huur en afschrijving bijvoorbeeld.

Elke extra eenheid kost meer. Hoe heet dat?

De marginale kosten stijgen dan.

Wat zijn marginale kosten?

Alleen de laatste eenheid telt.

Waarom dalen de gemiddelde totale kosten eerst?

Dat heet kostendegressie.

In jouw boek

Er zijn nog geen methodes ingesteld voor dit vak.

De begrippen uit deze les

constante kosten
Kosten die gelijk blijven hoeveel er ook wordt geproduceerd.
marginale kosten
De kosten van één extra geproduceerde eenheid.
totale kosten
De constante kosten plus de variabele kosten.
variabele kosten
Kosten die meegroeien met de productie.

Overhoor deze begrippenAlle begrippen van dit vak

In het examen

De examens staan op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens. Wij nemen er niets uit over, je opent ze daar.

Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 29-10-2026.

En nu?

Alle onderwerpen Ander vak