Het marktmechanisme
Ongeveer 10 minuten. Hoe een prijs zichzelf vindt.
De markt duwt zichzelf naar het snijpunt
Bij een te hoge prijs willen aanbieders meer verkopen dan kopers willen afnemen. Dat overschot dwingt verkopers om te zakken.
Bij een te lage prijs is er een tekort. Kopers bieden dan tegen elkaar op en de prijs stijgt tot het tekort weg is.
Verschuift een van de lijnen, dan ontstaat een nieuw evenwicht. Zeg altijd apart wat er met de prijs en wat er met de hoeveelheid gebeurt.
Overschot en tekort
Boven het evenwicht blijft er over, eronder komt men tekort.
Zo werk je een verschuiving uit
Bepaal welke lijn beweegt
Vraag of aanbod, en naar welke kant.
Teken of denk de nieuwe lijn
Het oude snijpunt is niet meer het evenwicht.
Lees de nieuwe prijs af
Hoger of lager dan eerst.
Lees de nieuwe hoeveelheid af
En noem die apart, want dat is een tweede punt.
De fout die bijna iedereen maakt
De vraag stijgt. Stijgt de hoeveelheid, de prijs, of beide?
Bij meer vraag schuift het snijpunt langs de aanbodlijn omhoog naar rechts. De prijs stijgt en daardoor willen aanbieders ook meer leveren, dus de verhandelde hoeveelheid stijgt mee.
Noem prijs en hoeveelheid altijd los
Een nakijkmodel geeft bij zo een vraag vaak twee punten, één voor de prijs en één voor de hoeveelheid. Wie alleen de prijs noemt, laat het halve punt liggen.
Het marktmechanisme
Check jezelf
Wat gebeurt er bij een prijs boven het evenwicht?
Het aanbod verschuift naar rechts. De prijs?
Het aanbod verschuift naar rechts. De hoeveelheid?
Wanneer werkt dit mechanisme volgens het model?
In jouw boek
De begrippen uit deze les
- volkomen concurrentie
- Een markt met veel aanbieders, een homogeen goed en vrije toetreding.
In het examen
- 2026, tijdvak 2vragen 3 en 28ExamenAntwoorden
De examens staan op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens. Wij nemen er niets uit over, je opent ze daar.
Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 29-10-2026.