Van bloem tot vrucht
Ongeveer 9 minuten. Stuifmeel moet van de helmknop naar de stempel, en dat gaat niet vanzelf.
Waarom je dit moet kennen
Een plant kan niet naar een partner toe lopen. Toch moeten twee geslachtscellen bij elkaar komen, net als bij dieren. De bloem is het hele apparaat dat dat regelt.
De mannelijke delen heten meeldraden. Elke meeldraad heeft een steeltje met bovenop een helmknop vol stuifmeel. Het vrouwelijke deel heet de stamper, met bovenop de plakkerige stempel, daaronder de stijl en onderin het vruchtbeginsel met de zaadknoppen.
Op het examen krijg je vaak een tekening met letters erbij en moet je een deel aanwijzen of benoemen. Daarom is de volgorde van de delen belangrijker dan de mooie woorden.
De delen van een bloem
Links en rechts de meeldraden, in het midden de stamper. Het stuifmeel moet van de gele helmknop naar de gele stempel.
Van stuifmeel naar zaad
Bestuiving
Bestuiving is stuifmeel dat van een helmknop op een stempel terechtkomt. Dat doet de wind of een insect, de plant zelf niet.
Een buisje naar beneden
Het stuifmeelkorreltje groeit uit tot een lang buisje door de stijl, op weg naar het vruchtbeginsel.
Bevruchting
Bij bevruchting versmelt de kern uit het stuifmeel met de eicel in de zaadknop. Dit is iets anders dan bestuiving, en dat verschil wordt vaak gevraagd.
Zaad en vrucht
Uit de zaadknop groeit het zaad. Het vruchtbeginsel eromheen zwelt op en wordt de vrucht, bijvoorbeeld een appel of een bes.
De fout die bijna iedereen maakt
Een bij vliegt van bloem naar bloem en er ontstaat een appel. Wat is er gebeurd?
Bestuiving is vervoer: stuifmeel verplaatst zich naar een stempel. Bevruchting is versmelten: twee kernen worden er een. Tussen die twee zit het stuifmeelbuisje, en dat kan dagen duren.
Wind of insect herkennen
Kijk naar de bloem zelf. Opvallende kleuren, geur en nectar wijzen op een insect. Onopvallende hangende bloemen met heel veel licht, droog stuifmeel en lange uitstekende stempels wijzen op de wind. Een windbestuiver hoeft niemand te lokken.
Van bloem tot vrucht
Check jezelf
Waar wordt stuifmeel gemaakt?
Welk kenmerk past bij een plant die door de wind wordt bestoven?
Waaruit groeit de vrucht?
In het examen
- 2026, tijdvak 1vragen 35 en 37ExamenAntwoorden
- 2024, tijdvak 1vragen 9 t/m 11ExamenAntwoorden
- 2024, tijdvak 2vraag 33ExamenAntwoorden
De examens staan op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens. Wij nemen er niets uit over, je opent ze daar.
Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 27-10-2026.