Levenskenmerken en levensfases
Ongeveer 7 minuten. Waaraan je ziet dat iets leeft, en hoe een leven eruitziet van begin tot eind.
Waarom je dit moet kennen
Op het examen krijg je vaak een stukje tekst over een dier of een plant en de vraag welk levenskenmerk je daarin herkent. Dat is makkelijke puntenwinst, als je de lijst kent.
Let op het verschil tussen een kenmerk en een voorbeeld. "De meikever eet bladeren" is een voorbeeld, en het kenmerk heet voeden. "De vlinder vliegt naar het licht" is een voorbeeld van reageren op prikkels.
Stofwisseling is de lastigste van het rijtje. Dat is geen aparte activiteit maar een verzamelnaam: alles wat er in cellen aan stoffen wordt opgebouwd en afgebroken.
De levenskenmerken op een rij
Stofwisseling is de verzamelnaam. Voeden en ademhalen zijn er onderdeel van.
Een leven in fases
Geboorte en jeugd
Het organisme is er, maar kan zich nog niet voortplanten. Het groeit en ontwikkelt zich.
Volwassen
Nu kan het zich voortplanten. Bij de mens begint die fase in de puberteit.
Ouderdom
De voortplanting stopt of neemt af, en het lichaam gaat achteruit.
En bij een insect anders
Veel insecten gaan van ei naar larve naar pop naar volwassen dier. Dat heet een gedaanteverwisseling, en de larve ziet er heel anders uit dan het volwassen dier.
De fout die bijna iedereen maakt
Een auto gebruikt brandstof, geeft uitlaatgassen af en beweegt. Leeft hij?
Er moet aan alle kenmerken voldaan zijn, niet aan een paar. Een auto groeit niet, maakt geen nieuwe autootjes en bestaat niet uit cellen. Daarom is het rijtje een rijtje en geen keuzemenu.
De kenmerken uit elkaar houden
Vraag jezelf steeds af wat er binnenkomt, wat eruit gaat en wat er verandert. Komt er iets binnen, dan is het voeden of ademhalen. Gaat er iets uit, dan is het uitscheiding. Wordt het organisme groter, dan is het groeien. Komt er een nieuw organisme bij, dan is het voortplanten.
Levenskenmerken en levensfases
Check jezelf
Welk levenskenmerk herken je in "de mug vliegt naar het licht"?
Wat valt er allemaal onder stofwisseling?
Welke fase komt bij een insect tussen de larve en het volwassen dier?
In het examen
- 2026, tijdvak 1vraag 6ExamenAntwoorden
- 2025, tijdvak 1vraag 18ExamenAntwoorden
- 2024, tijdvak 2vragen 4 en 5ExamenAntwoorden
De examens staan op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens. Wij nemen er niets uit over, je opent ze daar.
Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 27-10-2026.