Het blad als fabriek
Ongeveer 9 minuten. Licht erin, suiker eruit, en de deurtjes zitten aan de onderkant.
Waarom je dit moet kennen
Alles wat leeft draait uiteindelijk op deze reactie. Het is de enige plek waar nieuwe voedingsstoffen de keten binnenkomen, en alle zuurstof die je inademt komt hier vandaan.
Het gebeurt in de bladgroenkorrels. Die zitten in de cellen van het blad, en vooral in de bovenste laag, want daar komt het meeste licht.
Aan de onderkant zitten kleine openingen, de huidmondjes. Daar gaat koolstofdioxide naar binnen en zuurstof en waterdamp naar buiten. Twee sluitcellen kunnen zo'n opening dichtzetten.
Een blad van binnen
De huidmondjes zitten aan de onderkant, uit de volle zon. Zo verdampt er minder water.
Twee processen door elkaar
Overdag fotosynthese
Met licht maakt de plant glucose en geeft zuurstof af. Hoe meer licht, hoe sneller dat gaat, tot op zekere hoogte.
Dag en nacht verbranding
Elke cel van de plant verbrandt glucose om energie te krijgen, net als bij jou. Dat stopt nooit, ook niet in het donker.
Dus overdag netto zuurstof
Overdag maakt de plant meer zuurstof dan hij verbruikt. Er gaat dus zuurstof naar buiten.
En 's nachts netto koolstofdioxide
In het donker is er geen fotosynthese meer, maar de verbranding loopt door. Dan verbruikt de plant zuurstof.
De fout die bijna iedereen maakt
Wanneer hebben de wortelcellen van een plant zuurstof nodig?
Fotosynthese en verbranding zijn twee verschillende dingen die tegelijk kunnen lopen. Een wortelcel heeft trouwens helemaal geen bladgroen en doet dus nooit aan fotosynthese. Die haalt zijn zuurstof uit de lucht tussen de gronddeeltjes.
Zuinig met water
Een plant in een droge omgeving probeert verdamping tegen te gaan. Let op kenmerken als een dikke waslaag, kleine of opgerolde bladeren, haartjes, en huidmondjes die diep liggen of alleen aan de onderkant zitten. Dat zijn geliefde examenvragen.
Het blad als fabriek
Check jezelf
Welke stoffen gebruikt een plant bij de fotosynthese?
Waar in het blad zitten de huidmondjes meestal?
Welk proces vindt in het donker plaats in een plant?
In het examen
- 2026, tijdvak 1vragen 38 en 47ExamenAntwoorden
- 2026, tijdvak 2vraag 37ExamenAntwoorden
- 2025, tijdvak 1vragen 4 en 30ExamenAntwoorden
- 2025, tijdvak 2vragen 4 en 40ExamenAntwoorden
De examens staan op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens. Wij nemen er niets uit over, je opent ze daar.
Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 27-10-2026.