Van prikkel naar waarneming
Ongeveer 8 minuten. Je oog ziet niets. Je hersenen zien.
Drie woorden die lijken maar niet hetzelfde zijn
Een prikkel is wat er van buiten komt: licht, geluid, warmte, een aanraking. Die bestaat ook als er niemand is om hem op te vangen.
Een zintuig vangt een bepaald soort prikkel op en zet hem om in een impuls, een elektrisch signaal in een zenuw. Elk zintuig kan maar één soort prikkel aan.
Pas als die impuls in je hersenen aankomt en daar betekenis krijgt, is er een waarneming. Daarom zie je niets met je ogen alleen.
De route
Alleen de laatste stap levert een waarneming op.
Zo gebruik je de woorden
Benoem de prikkel
Wat komt er van buiten? Licht, geluid, druk, temperatuur. Dat is nog niets wat je merkt.
Benoem het zintuig
Welk zintuig vangt die prikkel op, en welke zintuigcellen zitten daarin? Een oog vangt licht, een oor geluid.
Eindig bij de hersenen
De impuls gaat via een gevoelszenuw naar de hersenen. Daar wordt het pas een beeld, een klank of pijn.
De fout die bijna iedereen maakt
Je trekt je hand weg van een hete pan voordat je de pijn voelt. Hoe kan dat?
Bij een reflex loopt de impuls via het ruggenmerg rechtstreeks terug naar je spier. De hersenen krijgen het signaal ook, maar pas daarna. Daarom trek je eerst en voel je het dan.
Elk zintuig heeft zijn eigen prikkel
Je oog reageert niet op geluid en je oor niet op licht. Dat komt doordat de zintuigcellen in elk zintuig maar voor één soort prikkel gevoelig zijn.
Check jezelf
Wat is een prikkel?
Waar ontstaat de waarneming?
Waarom gaat een reflex sneller dan nadenken?
Waarom hoor je niets met je ogen?