Naar de inhoud

Biologie havo

Van hap tot bouwstof

Ongeveer 9 minuten. Verteren is knippen, opnemen is pas de volgende stap.

Verteren is grote moleculen in stukjes knippen. Pas als die stukjes klein genoeg zijn kunnen ze door de darmwand je bloed in.

Waarom dat knippen moet

Een eiwit uit je brood is veel te groot om door een celmembraan te passen. Hetzelfde geldt voor zetmeel en vet.

Enzymen knippen die grote moleculen in hun bouwstenen: eiwitten worden aminozuren, zetmeel wordt glucose, vetten worden vetzuren en glycerol.

Die bouwstenen passen wel door de darmwand. In je eigen cellen worden ze weer opgebouwd, maar dan tot jouw eiwitten in plaats van die van het brood.

De route door je lichaam

mondkauwen, speekselmaagzuur en eiwitsplitsingdunne darmverteren en opnemendikke darmwater eruitpas in de dunne darm gaat het je bloed in

In de mond en de maag wordt alleen geknipt. De opname gebeurt in de dunne darm.

Wat er waar gebeurt

1

Mond

Kauwen maakt de stukken kleiner, zodat enzymen erbij kunnen. In speeksel zit amylase, dat alvast aan het zetmeel begint.

2

Maag

Zoutzuur doodt bacteriën en maakt eiwitten los, zodat het enzym pepsine ze kan knippen. Er wordt hier nog niets opgenomen.

3

Dunne darm

Hier gebeurt het meeste: enzymen uit de alvleesklier maken het karwei af en de darmwand neemt de bouwstenen op in het bloed.

4

Dikke darm

Wat niet verteerd is gaat verder. Hier wordt vooral water teruggewonnen, en bacteriën doen de rest.

De fout die bijna iedereen maakt

Je eet een boterham. Wanneer zit die in je bloed?

zodra hij in je maag zitklopt niet

Je maag is nog steeds de buitenwereld: er zit een wand tussen. Pas als de moleculen klein genoeg zijn en door de darmwand heen gaan, zijn ze echt binnen.

Verteren is niet hetzelfde als opnemen

Dat zijn twee aparte stappen, en examenvragen testen precies dat verschil. Verteren is knippen, opnemen is door de darmwand het bloed in.

Check jezelf

Waar worden de meeste voedingsstoffen opgenomen?

De dunne darm is daarvoor gebouwd: hij is lang en de wand zit vol plooien en darmvlokken.

Waarom moeten eiwitten verteerd worden?

Een heel eiwit past niet door een celmembraan. Het moet eerst in aminozuren geknipt worden.

Waarvoor dient het zuur in je maag?

Het zuur maakt eiwitten toegankelijk voor het enzym pepsine, en het ruimt meteen een hoop bacteriën op.

Wat gebeurt er met de bouwstenen zodra ze in je cellen zijn?

Dat is assimilatie. Van dezelfde aminozuren maakt jouw lichaam jouw eiwitten, niet die van de koe of de boterham.

Hoort bij jouw boek

Kies je methode om te zien in welk hoofdstuk dit bij jou staat.

En nu?

Alle onderwerpen van biologie havo Of kies een ander vak