Naar de inhoud

Biologie havo

Een voedselweb lezen

Ongeveer 9 minuten. De pijl wijst de kant op waar de energie heen gaat.

Een pijl in een voedselweb wijst de kant op waar de energie heen gaat: van de gegeten soort naar de eter.

Waarom de pijl andersom wijst dan je denkt

Veel leerlingen tekenen de pijl van de vos naar het konijn, want de vos eet het konijn. Maar de pijl volgt niet wie wat doet, hij volgt de energie.

De energie zit in het konijn en verhuist naar de vos. Dus wijst de pijl van konijn naar vos.

Alle energie in een ecosysteem komt oorspronkelijk van de zon, via planten. Daarom begint elke keten onderaan bij een producent.

Zo lees je het web

consument2e ordeconsument1e ordeproducentgrasklaverkonijnmuisvosuil

Elke pijl betekent: wordt gegeten door. De vos eet zowel konijnen als muizen.

Zo lees je het in 3 stappen

1

Zoek de producenten

Die staan onderaan en hebben geen pijl die naar binnen wijst. Het zijn altijd planten of algen: zij maken hun eigen voedsel met zonlicht.

2

Volg de pijlen omhoog

Lees elke pijl als wordt gegeten door. Zo kom je vanzelf bij de toppredator uit, de soort waar geen pijl meer vanaf gaat.

3

Tel de stappen voor de orde

Eet een dier een plant, dan is het een consument van de eerste orde. Eet het die planteneter, dan is het tweede orde.

De fout die bijna iedereen maakt

De vos eet het konijn. Welke kant wijst de pijl dan op?

vos wijst naar konijnklopt niet

De pijl betekent wordt gegeten door. Het konijn levert de energie en de vos krijgt hem. Lees de pijl als een verhuizing van energie, dan zit je altijd goed.

Waarom wordt een keten nooit heel lang?

Bij elke stap gaat ongeveer negentig procent van de energie verloren, als warmte en in wat er niet verteerd wordt. Na vier of vijf stappen is er simpelweg te weinig over om nog een soort van te laten leven.

Check jezelf

In een web staat gras → konijn. Wat betekent die pijl?

De pijl wijst mee met de energie. Die zit in het gras en gaat naar het konijn.

Wat is een consument van de eerste orde?

Eerste orde betekent: één stap na de producent. Dat is dus een planteneter.

Waarom bestaat een voedselketen zelden uit meer dan vijf stappen?

Van elke stap blijft maar ongeveer een tiende over. Na vijf stappen is er van de oorspronkelijke energie bijna niets meer.

Alle konijnen verdwijnen. Wat gebeurt er met de vossen die ook muizen eten?

In een web heeft een soort meestal meerdere voedselbronnen, en dat maakt het veel steviger dan één enkele keten. De druk op de muizen neemt wel toe.

Hoort bij jouw boek

Er zijn nog geen methodes ingesteld voor dit vak.

En nu?

Alle onderwerpen van biologie havo Of kies een ander vak