Naar de inhoud

Biologie havo

De koolstofkringloop

Ongeveer 9 minuten. Stof gaat rond, energie gaat door en verdwijnt.

Stoffen gaan rond in een ecosysteem. Energie gaat er in één richting doorheen en verdwijnt als warmte.

Rond of rechtdoor?

Koolstof zit in de lucht als CO2, gaat via fotosynthese de plant in, via voedsel het dier in, en komt via ademhaling en afbraak weer in de lucht.

Dat is een echte kringloop: dezelfde atomen gaan steeds opnieuw de ronde.

Energie doet dat niet. Die komt van de zon, gaat de keten door en gaat bij elke stap grotendeels verloren als warmte. Daarom moet er elke dag opnieuw zonlicht bij.

Koolstof gaat rond

luchtCO₂plantenfotosynthesedierenvoedselbodemafbraakde koolstof raakt nooit op

Elke pijl is een proces: fotosynthese, eten, afbraak, verbranding.

Zo lees je een kringloop

1

Zoek waar de stof de kring in komt

Bij koolstof is dat de fotosynthese: daar wordt CO2 uit de lucht vastgelegd in glucose.

2

Volg de pijlen

Elke pijl is een proces met een naam. Noem die naam in je antwoord, dat levert de punten op.

3

Zoek waar hij er weer uit gaat

Via ademhaling van planten en dieren, en via de afbraak door schimmels en bacteriën in de bodem.

De fout die bijna iedereen maakt

Energie gaat net als koolstof rond in een ecosysteem. Klopt dat?

energie gaat ook rondklopt niet

Bij elke stap gaat het grootste deel van de energie verloren als warmte, en die komt niet terug in de keten. Stof kringt, energie stroomt. Daarom is er continu zonlicht nodig en hoeft er geen koolstof bij.

Waarom fossiele brandstof het verstoort

Steenkool en olie zijn koolstof die miljoenen jaren uit de kring was. Door die te verbranden stop je in korte tijd een voorraad terug die er in dit tempo niet uit gehaald kan worden.

Check jezelf

Welk proces haalt koolstof uit de lucht?

Alleen fotosynthese legt CO2 vast in een organische stof. De andere twee geven het juist af.

Wat gebeurt er met energie bij elke stap in een voedselketen?

Ongeveer negentig procent gaat verloren. Daarom blijft een keten kort en is er steeds nieuw zonlicht nodig.

Welke organismen maken de kringloop rond?

Zonder afbraak zou alle koolstof vastzitten in dood materiaal en zou de kring stilvallen.

Waarom verstoort het verbranden van olie de kringloop?

Die voorraad was over miljoenen jaren opgebouwd. Hem in een paar eeuwen terugbrengen gaat veel sneller dan de kring aankan.

Hoort bij jouw boek

Kies je methode om te zien in welk hoofdstuk dit bij jou staat.

En nu?

Alle onderwerpen van biologie havo Of kies een ander vak