Naar de inhoud

Scheikunde havo

Moleculen op de computer

Ongeveer 7 minuten. Eerst rekenen, dan pas pipetteren.

Met een model op de computer bekijk je de vorm en de eigenschappen van een molecuul voordat je het ooit gemaakt hebt.

Waarom dat zoveel scheelt

Een nieuwe stof maken in het lab kost weken en soms maanden. Dat duizend keer doen om er één te vinden die werkt, is onbetaalbaar.

Op de computer bouw je het molecuul na en laat je uitrekenen hoe het eruitziet, waar de ladingen zitten en hoeveel energie het kost om het te vormen.

Daarmee kun je voorspellen of het ergens op past of stabiel genoeg is. Alleen de varianten die er kansrijk uitzien ga je daarna echt maken.

Van scherm naar lab

tekenen op de computerje bouwt het molecuul nalaten uitrekenenvorm, lading, energievoorspellenpast het op de receptor?is het stabiel?pas daarna het lab inalleen de kansrijke variantenscheelt jaren en geld

De computer zeeft. Het lab bevestigt.

Zo werkt het

1

Bouw het molecuul

Je zet de atomen neer en legt de bindingen. Het programma kent de regels over bindingshoeken en afstanden.

2

Laat de vorm uitrekenen

Het model zoekt de stand met de laagste energie. Dat is de vorm die het molecuul in werkelijkheid ook aanneemt.

3

Bekijk wat je wilde weten

Past het in een receptor? Waar zit de ladingverdeling? Is er een plek waar het makkelijk breekt?

De fout die bijna iedereen maakt

Het model voorspelt dat de stof werkt. Is daarmee bewezen dat het klopt?

het model zegt het, dus het kloptklopt niet

Een model rekent met aannames en laat dingen weg. Het zeeft kandidaten, maar het experiment beslist. Dat geldt voor elk model in de natuurwetenschappen.

Ruimtelijke vorm doet ertoe

Een structuurformule op papier is plat, maar een molecuul is dat niet. Twee stoffen met dezelfde formule kunnen een spiegelbeeldige vorm hebben, en dan past er maar één van de twee op een receptor.

Check jezelf

Wat is het grootste voordeel van modelleren?

Je zeeft duizenden kandidaten in dagen in plaats van jaren. Maken doe je daarna alleen de beste.

Wat zoekt het programma als het de vorm uitrekent?

Een molecuul neemt vanzelf de stand aan die het minste energie kost.

Is een modeluitkomst een bewijs?

Elk model werkt met aannames. Het experiment houdt altijd het laatste woord.

Waarom is de ruimtelijke vorm van een molecuul belangrijk?

Sleutel en slot: past de vorm niet, dan gebeurt er niets, ook al kloppen alle atomen.

Hoort bij jouw boek

Kies je methode om te zien in welk hoofdstuk dit bij jou staat.

En nu?

Alle onderwerpen van scheikunde havo Of kies een ander vak