Verbranden en blussen
Ongeveer 8 minuten. Drie dingen moeten er zijn. Haal er een weg en het vuur gaat uit.
Wat er bij verbranden ontstaat
Bij een volledige verbranding van een brandstof met koolstof en waterstof erin ontstaan koolstofdioxide en water, en komt er warmte vrij.
Is er te weinig zuurstof, dan is de verbranding onvolledig. Dan ontstaat er ook roet en koolstofmono-oxide, een gas dat je niet ruikt en dat giftig is.
Daarom moet een geiser of een kachel genoeg lucht krijgen en een goede afvoer hebben.
De branddriehoek
Elke blusmethode haalt precies een van de drie hoeken weg.
Wat je bij welke brand doet
Een pan vlam in de keuken
Deksel erop en het vuur uit. Je haalt de zuurstof weg. Nooit water erop, want dat spat het hete vet alle kanten op.
Een houtvuur
Water erop. Dat koelt tot onder het ontbrandingspunt, dus je haalt de hitte weg.
Een gaslek dat brandt
De kraan dicht. Je haalt de brandstof weg. Blussen zonder de kraan dicht te doen is gevaarlijk, want dan blijft het gas stromen.
Een brandende frituurpan
Blusdeken erover. Weer de zuurstof. Een koolstofdioxideblusser werkt ook, want die verdringt de lucht.
De fout die bijna iedereen maakt
Er staat een pan met vet in brand. Je pakt een beker water.
Vet wordt veel heter dan 100 graden. Water dat erin valt verdampt in een klap, en die stoom slingert het brandende vet door de hele keuken. Een deksel of een blusdeken sluit de zuurstof af en dat is wel veilig.
Waarom aanmaakhoutjes dunner zijn
Een dun stukje hout wordt veel sneller heet dan een blok. Daardoor kom je eerder boven het ontbrandingspunt. Datzelfde geldt voor een poeder, en daarom kan meelstof in een fabriek zelfs ontploffen.
Verbranden en blussen
Check jezelf
Welke drie dingen zijn nodig voor een verbranding?
Wat ontstaat er bij een onvolledige verbranding?
Welke hoek haal je weg met een blusdeken?
Waarom mag er geen water op brandend vet?
In jouw boek
De begrippen uit deze les
- branddriehoek
- De drie dingen die een vuur nodig heeft, namelijk brandstof, zuurstof en een temperatuur boven het ontbrandingspunt. Haal er één weg en het vuur gaat uit.
- brandstof
- Een stof die kan verbranden, zoals hout, aardgas of benzine. Zonder brandstof is er geen vuur.
- koolstofmono-oxide
- Een gas dat ontstaat bij een onvolledige verbranding. Je ruikt en ziet het niet en het is giftig.
- ontbrandingspunt
- De temperatuur die een stof minstens moet hebben om te gaan branden. Koel je eronder, dan dooft het vuur.
- onvolledige verbranding
- Een verbranding met te weinig zuurstof. Dan ontstaat er ook roet en koolstofmono-oxide.
In het examen
- 2026, tijdvak 1vragen 22 en 23ExamenAntwoorden
- 2026, tijdvak 2vragen 1, 5, 6 en 32ExamenAntwoorden
- 2025, tijdvak 1vraag 38ExamenAntwoorden
- 2025, tijdvak 2vragen 3, 5, 17, 21 en 31ExamenAntwoorden
- 2024, tijdvak 1vragen 7 en 14ExamenAntwoorden
De examens staan op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens. Wij nemen er niets uit over, je opent ze daar.
Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 26-10-2026.