Een grafiek aflezen bij nask2
Ongeveer 7 minuten. Steiler is sneller, en vlak betekent dat het klaar is.
Waarom je dit moet kennen
In de examens van de laatste drie jaar staan ruim dertig vragen bij een tabel of een grafiek. Dat zijn punten die je pakt met goed kijken, niet met uit je hoofd leren.
De vorm van de lijn zegt alles. Een steile lijn betekent dat er per seconde veel gebeurt. Een vlakke lijn betekent dat een van de beginstoffen op is.
Twee lijnen in een grafiek horen bij twee proeven. Dan is de vraag bijna altijd wat er tussen die twee verschilde, en dat is een van de factoren die de reactiesnelheid bepalen.
Twee proeven in een grafiek
Allebei de proeven leveren evenveel gas. Met fijn poeder gaat het alleen sneller.
Zo lees je zo'n grafiek
Lees de assen
Wat staat er horizontaal en wat verticaal, en in welke eenheid? Vaak is dat tijd tegen hoeveelheid.
Kijk naar het begin
Daar is de lijn het steilst, want dan is er nog het meeste van de beginstoffen. De reactie is daar op zijn snelst.
Zoek het punt waar het vlak wordt
Daar stopt de reactie. De hoogte op dat punt is de totale opbrengst.
Vergelijk de lijnen
Komen twee lijnen even hoog uit, dan was er evenveel beginstof. Verschilt alleen de steilheid, dan ging het alleen maar sneller of langzamer.
De fout die bijna iedereen maakt
Twee proeven, een steile en een vlakke lijn, maar ze eindigen op dezelfde hoogte. Wat verschilde er?
De eindhoogte zegt hoeveel er in totaal is ontstaan. Eindigen beide lijnen even hoog, dan was er evenveel beginstof en ging het alleen sneller. Dat kan komen door een hogere temperatuur, een fijner poeder of een hogere concentratie.
Vier knoppen voor de snelheid
Een reactie gaat sneller bij een hogere temperatuur, bij een hogere concentratie, bij een fijner verdeelde stof en met een katalysator. Staat er in de vraag dat alleen een van die vier veranderde, dan weet je welke lijn welke is.
Check jezelf
Wat betekent een vlakke lijn aan het eind van een reactiegrafiek?
Twee lijnen eindigen even hoog, maar een is steiler. Wat verschilde er?
Waar is de reactie het snelst?
In jouw boek
In het examen
- 2026, tijdvak 2vraag 7ExamenAntwoorden
- 2025, tijdvak 2vraag 44ExamenAntwoorden
De examens staan op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens. Wij nemen er niets uit over, je opent ze daar.
Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 27-10-2026.