Naar de inhoud
Inloggen

Nask2 vmbo gl/tl

Aardolie scheiden in een raffinaderij

Ongeveer 9 minuten. Een hoge toren waarin elk stuk op zijn eigen hoogte vloeibaar wordt.

Aardolie is een mengsel. In een destillatietoren wordt het gescheiden op kookpunt, en daarom komt elk stuk op zijn eigen hoogte als vloeistof naar buiten.

Waarom dat op kookpunt gaat

In aardolie zitten moleculen van allerlei lengtes. Een kort molecuul kookt bij een lage temperatuur, een lang molecuul pas bij een hoge.

De ruwe olie gaat onderin heet de toren in en stijgt als damp op. Hoe hoger je komt, hoe kouder het wordt.

Elk stuk condenseert op de hoogte waar het net onder zijn kookpunt komt. Zo'n stuk heet een fractie, en dat is nog steeds een mengsel, alleen een smaller.

De destillatietoren

gassenpropaan, butaanbenzinevoor de autokerosinevoor vliegtuigendieselvoor vrachtwagensstookolievoor schepenbitumenvoor asfaltklein molecuullaag kookpuntgroot molecuulhoog kookpuntbovenin het koudstonderin gaat de ruwe olie erin

Dit is destilleren, dus geen chemische reactie. De moleculen worden alleen gesorteerd.

Wat er daarna mee gebeurt

1

Verbranden als brandstof

Benzine, diesel en kerosine gaan de motor in. Daar komt energie vrij, en koolstofdioxide en water.

2

Kraken tot kleinere moleculen

Van de zware fracties is er meer dan er vraag naar is. Kraken breekt die lange moleculen in kortere, en dat levert extra benzine op.

3

Bouwen tot kunststof

Korte moleculen uit aardolie zijn de grondstof voor plastic, verf, lijm en kleding. Dan verbrand je de olie dus niet.

4

Wegen en daken maken

Wat onderin overblijft is bitumen. Dat is het bindmiddel in asfalt en het materiaal op een plat dak.

De fout die bijna iedereen maakt

Wat gebeurt er in de destillatietoren met de moleculen?

ze reageren tot nieuwe stoffenklopt niet

Destilleren is een scheidingsmethode, geen chemische reactie. De moleculen die erin gaan komen er ook weer uit, alleen op verschillende hoogtes. Bij kraken verderop in de fabriek gebeurt wel iets chemisch, want daar worden moleculen echt doormidden gebroken.

Stoken of bouwen

Alles wat je verbrandt is op. Wat je tot kunststof verwerkt is er nog, en kan in principe opnieuw gebruikt worden. Dat is het hele argument om aardolie als grondstof te zien in plaats van als brandstof.

Aardolie scheiden in een raffinaderij

Check jezelf

Waarop worden de fracties in de toren gescheiden?

Hoe hoger in de toren, hoe lager het kookpunt van de fractie.

Welke fractie komt het hoogst in de toren naar buiten?

Die hebben de kleinste moleculen en het laagste kookpunt.

Wat is kraken?

Zo maak je van een zware fractie waar weinig vraag naar is extra benzine.

Is destilleren een chemische reactie?

De moleculen blijven wat ze waren. Kraken is wel een chemische reactie.

In jouw boek

Er zijn nog geen methodes ingesteld voor dit vak.

De begrippen uit deze les

destilleren
Een mengsel scheiden op kookpunt, door te verdampen en de damp weer op te vangen. Zo wordt aardolie in fracties gesplitst.
fractie
Een stuk uit de destillatietoren dat op ongeveer hetzelfde kookpunt naar buiten komt. Het is nog steeds een mengsel, alleen een smaller.
grondstof
Een stof waar je iets anders van maakt. Korte moleculen uit aardolie zijn de grondstof voor plastic, verf en kleding.
kraken
Lange moleculen uit aardolie in kortere breken. Dat levert extra benzine op, waar meer vraag naar is.
scheidingsmethode
Een manier om de stoffen in een mengsel uit elkaar te halen, zoals filtreren, indampen of destilleren. Er ontstaat geen nieuwe stof.

Overhoor deze begrippenAlle begrippen van dit vak

In het examen

De examens staan op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens. Wij nemen er niets uit over, je opent ze daar.

Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 26-10-2026.

En nu?

Alle onderwerpen Ander vak