Nieuws kritisch bekijken
Ongeveer 9 minuten. Vijf vragen, en de meeste onzin valt vanzelf af.
Feit, mening en frame
Een feit is te controleren. Of een cijfer klopt kun je nagaan, en twee mensen die het nameten komen op hetzelfde uit.
Een mening is een oordeel. Die kan goed onderbouwd zijn of niet, maar hij is niet waar of onwaar te noemen.
Een frame is de invalshoek waarmee iets wordt gebracht. Dezelfde maatregel kan een bezuiniging heten of een hervorming, en dat stuurt wat je ervan vindt.
Vijf vragen
Vraag vijf is de sterkste. Een los bericht dat nergens anders opduikt verdient wantrouwen.
Hoe je online extra moet opletten
Een algoritme kiest voor je
Wat je ziet is afgestemd op wat je eerder bekeek. Daardoor lijkt jouw tijdlijn op de hele wereld, terwijl die van een ander er anders uitziet.
Boosheid verspreidt zich sneller
Berichten die een sterke reactie oproepen worden vaker gedeeld. Dat zegt iets over de emotie, niet over de juistheid.
Beeld is te maken
Een foto kan uit een andere context komen, en video en geluid zijn tegenwoordig te genereren. Zoek waar het beeld eerder is verschenen.
Een kop is geen bericht
Koppen zijn geschreven om aangeklikt te worden. Lees het stuk voordat je het doorstuurt, want de nuance staat zelden in de kop.
De fout die bijna iedereen maakt
Dit bericht wordt duizend keer gedeeld, dus er zal wel wat van waar zijn.
Een bericht wordt gedeeld omdat het raakt, verbaast of boos maakt. Dat staat los van of het klopt. De vraag die telt is of een onafhankelijke bron hetzelfde meldt.
Een cijfer zonder vergelijking
Staat er dat iets met 200 gevallen is gestegen, vraag dan waarvan naar waarvan, en in welke periode. Zonder dat getal ernaast kun je niet zien of het veel is.
Check jezelf
Wat is het verschil tussen een feit en een mening?
Wat is een frame?
Waarom zegt veel gedeeld worden weinig?
Wat doet een algoritme met je tijdlijn?
In jouw boek
Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 26-10-2026.