Economisch onderzoek en experimenten
Ongeveer 10 minuten. Zelf uitzoeken of een economisch idee klopt.
Meten wat mensen doen, niet wat ze zeggen
Een enquête meet plannen, een experiment meet gedrag. Die twee lopen in de praktijk ver uiteen.
Je verandert één ding voor een deel van de groep en laat de rest hetzelfde. Zonder vergelijkingsgroep weet je niet of jouw verandering het verschil maakte.
Veel gedrag is niet volmaakt rationeel. Mensen wegen verlies zwaarder dan winst en kiezen vaker voor wat dichtbij in de tijd ligt.
Dat botst met het model van de rationele beslisser. Die spanning is precies wat de gedragseconomie onderzoekt.
Twee groepen, één verschil
Eén verschil tussen de groepen, anders meet je ruis.
Zo zet je een onderzoek op
Stel een vraag die je kunt meten
Niet of iets goed is, maar hoeveel iets verandert.
Schrijf je verwachting vooraf op
Anders past die achteraf altijd bij de uitkomst.
Verander één ding
En houd de groep die niets krijgt erbij.
Wees voorzichtig met de conclusie
Een klein verschil bij weinig deelnemers zegt nog niets.
De fout die bijna iedereen maakt
Mensen zeggen dat ze duurzamer willen eten. Weet je dan genoeg?
Wat mensen zeggen te gaan doen en wat ze daarna doen verschilt systematisch. Een experiment legt een echte keuze voor met echte gevolgen, en pas die uitkomst zegt iets over gedrag.
Benoem welke aanname je toetst
Een experiment is in de economie vaak een toets op de aanname van rationeel gedrag. Noem die aanname, dan is meteen duidelijk wat een afwijkende uitkomst betekent.
Check jezelf
Wat meet een experiment?
Waarom een controlegroep?
Wat zegt de gedragseconomie over verlies?
Komt dit op het centraal examen?
In jouw boek
Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 29-10-2026.