Economie en milieu
Ongeveer 10 minuten. Wat produceren en consumeren kost aan natuur.
Drie partijen die iets kunnen doen
De overheid kan vervuiling belasten, regels stellen of schoon gedrag subsidiëren.
Bedrijven kunnen schoner produceren, maar dat kost geld en dat moet uit de prijs of de winst komen.
Burgers kunnen minder kopen, langer gebruiken of bewust kiezen. Dat werkt alleen als het alternatief beschikbaar en betaalbaar is.
Omdat de schade bij iemand anders terechtkomt, kiest niemand uit zichzelf voor het duurdere alternatief. Daarom zijn afspraken nodig.
De rekening komt elders
Wat niet in de prijs zit, betaalt iemand anders.
Zo beoordeel je een milieumaatregel
Noem wat de maatregel doet
Verbieden, belasten of subsidiëren.
Noem het effect op de prijs
Duurder of goedkoper voor de koper.
Noem het effect op het gedrag
Minder kopen of overstappen.
Noem wie het betaalt
De consument, de producent of de belastingbetaler.
De fout die bijna iedereen maakt
Een heffing op vervuiling maakt het probleem dus meteen opgelost?
Een heffing werkt doordat mensen overstappen op iets anders. Is dat alternatief er niet of veel te duur, dan betalen ze gewoon de heffing en verandert er weinig aan de uitstoot.
Noem wie de rekening krijgt
Bij een milieuvraag wil het nakijkmodel vaak zien dat je de kosten toewijst. De vervuiler, de koper of de hele samenleving, dat maakt uit voor je antwoord.
Economie en milieu
Check jezelf
Waarom staat milieuschade niet in de prijs?
Wat doet een heffing op vervuiling?
Wanneer werkt een heffing goed?
Wie kan bijdragen aan minder milieuschade?
In jouw boek
In het examen
- 2026, tijdvak 1vragen 14 en 42ExamenAntwoorden
- 2026, tijdvak 2vragen 27 en 31ExamenAntwoorden
De examens staan op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens. Wij nemen er niets uit over, je opent ze daar.
Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 29-10-2026.