Economisch onderzoek en experimenten
Ongeveer 10 minuten. Hoe je zelf uitzoekt of een economisch idee klopt.
Meten wat mensen doen, niet wat ze zeggen
Economen vroegen lang alleen wat mensen van plan waren. Een experiment kijkt naar het gedrag zelf, en dat wijkt daar vaak van af.
Je verandert één ding voor een deel van de groep en laat de rest hetzelfde. Zonder zo een vergelijkingsgroep weet je niet of jouw verandering het verschil maakte.
Veel gedrag blijkt niet volmaakt rationeel. Mensen hechten meer aan verlies dan aan winst en kiezen vaker voor wat vlak voor hun neus ligt.
Twee groepen, één verschil
Eén verschil tussen de groepen, anders meet je ruis.
Zo zet je een eigen onderzoek op
Stel een vraag die je kunt meten
Niet of iets goed is, maar hoeveel iets verandert.
Bedenk wat je verwacht
Schrijf de verwachting op voordat je meet.
Verander één ding
En houd de groep die niets krijgt erbij.
Vergelijk en wees voorzichtig
Een klein verschil bij weinig deelnemers zegt nog niets.
De fout die bijna iedereen maakt
Is een enquête hetzelfde als een experiment?
Wat mensen zeggen te gaan doen en wat ze daarna doen loopt ver uiteen. Een experiment legt een echte keuze voor met echte gevolgen, en daarom zegt de uitkomst meer over gedrag.
Schrijf je verwachting eerst op
Doe je dat pas na de meting, dan past je verwachting altijd precies bij de uitkomst. Op papier eerst is het enige dat je onderzoek controleerbaar maakt.
Economisch onderzoek en experimenten
Check jezelf
Wat meet een experiment?
Waarom een controlegroep?
Hoeveel dingen verander je?
Komt dit onderdeel op het centraal examen?
In jouw boek
Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 29-10-2026.