Schimmels en bacteriën ruimen op
Ongeveer 8 minuten. Zonder reducenten lag de wereld vol met dode bladeren.
Opruimers met een naam
Organismen die dood materiaal afbreken heten reducenten. Schimmels en bacteriën zijn de belangrijkste. Ze leven van bladeren die vallen, van een dood dier en van poep.
Bij die afbraak komen mineralen vrij in de bodem. Planten nemen die op via hun wortels en bouwen er nieuwe stoffen van. Daarna eet een dier de plant, en zo gaat het rond.
Zonder reducenten stapelt alles zich op. De stoffen blijven dan vastzitten in dode resten en planten komen tekort.
De kringloop rond
De stoffen verdwijnen nooit. Ze gaan steeds opnieuw rond.
Waar je ze nog meer tegenkomt
Kijk in de koelkast
Melkzuurbacteriën maken van melk yoghurt en kaas. Ze zetten melksuiker om in melkzuur, en daardoor wordt de melk dik en zuur.
Kijk in de oven
Gist is een schimmel. Gist zet suiker om in koolstofdioxide, en die gasbelletjes laten het brood rijzen.
Kijk in het medicijnkastje
Sommige schimmels maken stoffen waar bacteriën niet tegen kunnen. Daar worden antibiotica van gemaakt.
Kijk in de composthoop
Groenafval wordt door bacteriën en schimmels afgebroken tot compost. Dat is dezelfde afbraak als in de natuur, alleen op een hoop.
De fout die bijna iedereen maakt
Bacteriën worden vaak in een adem genoemd met ziek worden. Klopt dat beeld?
Een klein deel van de bacteriën is een ziekteverwekker. Verreweg de meeste breken dood materiaal af, helpen bij je vertering of maken voedsel. In je darmen leven er meer dan je lichaam cellen heeft.
Schimmel of bacterie
Een bacterie bestaat uit een cel zonder celkern. Een schimmel heeft wel celkernen en bestaat meestal uit draden. Paddenstoelen zijn de vruchtlichamen van die draden.
Check jezelf
Hoe heten organismen die dood materiaal afbreken?
Wat gebeurt er als er geen reducenten zouden zijn?
Welke stof maken melkzuurbacteriën van melksuiker?
Waarom rijst brooddeeg waar gist in zit?
Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 26-10-2026.