Naar de inhoud

Biologie havo

Hoe stoffen door je lichaam reizen

Ongeveer 9 minuten. Opnemen is nog geen afleveren. Daar is een rondje voor nodig, en aan het eind een filter.

Je bloed brengt zuurstof en voedingsstoffen naar elke cel en neemt afval mee terug. De longen lozen CO2, de nieren lozen de rest.

Twee rondjes, één pomp

Je bloedsomloop bestaat uit twee rondjes achter elkaar. Het kleine rondje gaat van het hart naar de longen en terug, het grote rondje van het hart naar de rest van je lichaam en terug.

Omdat de twee rondjes gescheiden zijn, gaat er nooit zuurstofrijk en zuurstofarm bloed door elkaar. Daar is de wand tussen de linker- en rechterhelft van je hart voor.

Slagaders gaan van het hart af, aders gaan naar het hart toe. Dat zegt dus niets over zuurstof: de longslagader zit juist vol zuurstofarm bloed.

Afleveren en ophalen gebeurt alleen in de haarvaten. Die zijn zo dun dat stoffen er doorheen kunnen, en dat is precies de bedoeling.

De route langs vier stations

hartpompt het bloed rondlongenzuurstof erin, [[CO2]] eruitweefsellevert af en haalt afval opnierenfilteren het afval eruit

Elke stof die je opneemt komt langs deze stations, en elk afvalproduct ook.

Waar stoffen in en uit gaan

1

In de darmwand

Bouwstenen uit je eten gaan het bloed in en worden eerst langs de lever gevoerd.

2

In de longblaasjes

Zuurstof gaat het bloed in, koolstofdioxide gaat eruit. Dat gaat vanzelf, van veel naar weinig.

3

In de haarvaten

Hier wordt afgeleverd bij de cellen en afval opgehaald. De vaten zijn hier één cel dik.

4

In de nieren

Het bloed wordt gefilterd. Afvalstoffen en te veel water verlaten je lichaam als urine; glucose en eiwitten horen daar niet in.

De fout die bijna iedereen maakt

Een slagader vervoert zuurstofrijk bloed. Altijd?

ja, daar is het een slagader voorklopt niet

Slagader en ader gaan over de richting: van het hart af of naar het hart toe. De longslagader brengt zuurstofarm bloed naar de longen, de longader brengt zuurstofrijk bloed terug.

Zoek eerst het hart op

Bij een vraag met een schema: zoek het hart, bepaal daarna per vat of het bloed ervandaan of ernaartoe gaat. Dan volgt de naam vanzelf.

Check jezelf

Waar worden stoffen afgeleverd bij de cellen?

Alleen de haarvaten zijn dun genoeg. Slagaders en aders zijn transportleidingen.

Wat hoort er niet in urine te zitten?

Glucose wordt in de nieren teruggehaald. Staat het er toch in, dan is dat een aanwijzing dat er iets mis is.

Welk vat brengt zuurstofarm bloed naar de longen?

Van het hart af, dus slagader, en nog zonder zuurstof, want die moet in de longen juist opgehaald worden.

Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 9-10-2026.

En nu?

Alle onderwerpen Ander vak