Naar de inhoud
Inloggen

Aardrijkskunde vmbo gl/tl

Bevolkingsgroei en bevolkingsopbouw

Ongeveer 10 minuten. Een bevolkingspiramide vertelt in een oogopslag hoe een land ervoor staat.

De natuurlijke groei is het geboortecijfer min het sterftecijfer. Samen met het migratiesaldo bepaalt dat of een bevolking groeit of krimpt, en de bevolkingspiramide laat de opbouw zien.

Rekenen en lezen

Het geboortecijfer en het sterftecijfer tellen per duizend inwoners. Het verschil ertussen is de natuurlijke groei, en die kan ook negatief zijn.

Het migratiesaldo telt daarbij op. Komen er meer mensen binnen dan er vertrekken, dan groeit de bevolking ook zonder dat er meer kinderen geboren worden.

De piramide laat per leeftijdsgroep zien hoeveel mensen er zijn. Een brede onderkant betekent veel kinderen en groei die nog jaren doorloopt.

Een piramide die bovenin breed wordt wijst op vergrijzing. Dan zijn er veel ouderen ten opzichte van de werkenden, en dat heeft gevolgen voor zorg en pensioen.

Twee piramides, twee toekomsten

veel jongerenvergrijzinglees de piramide van onder naar boven

De onderkant voorspelt de komende jaren.

Zo lees je een piramide

1

Kijk naar de onderkant

Breed betekent veel kinderen en groei die doorloopt.

2

Kijk naar de bovenkant

Breed betekent veel ouderen en dus vergrijzing.

3

Zoek een hap of een bult

Dat wijst op migratie of op een bijzondere periode.

4

Reken de groei uit

Geboortecijfer min sterftecijfer, plus het migratiesaldo.

De fout die bijna iedereen maakt

Krimpt een bevolking als het geboortecijfer daalt?

ja, er komen minder kinderen bijklopt niet

De groei is het geboortecijfer min het sterftecijfer, plus het migratiesaldo. Een land met een dalend geboortecijfer kan nog jaren groeien doordat er veel jonge mensen zijn en er weinig mensen overlijden.

Noem het migratiesaldo erbij

Veel antwoorden rekenen alleen met geboorte en sterfte. Door het migratiesaldo te noemen laat je zien dat je weet dat een bevolking ook kan groeien zonder dat er meer kinderen komen.

Bevolkingsgroei en bevolkingsopbouw

Check jezelf

Hoe reken je de natuurlijke groei uit?

Het migratiesaldo telt daarbij op.

Wat betekent een brede onderkant?

Die kinderen krijgen later zelf kinderen.

Wat wijst op vergrijzing?

Veel ouderen tegenover weinig werkenden.

Wat verklaart een hap in de piramide?

Zoek er een gebeurtenis bij.

In jouw boek

Er zijn nog geen methodes ingesteld voor dit vak.

De begrippen uit deze les

bevolkingspiramide
Een grafiek die per leeftijdsgroep laat zien hoeveel mannen en vrouwen er zijn.
geboortecijfer
Het aantal geboorten per duizend inwoners per jaar.
migratiesaldo
Het aantal mensen dat zich vestigt min het aantal dat vertrekt.
natuurlijke groei
Het geboortecijfer min het sterftecijfer, zonder migratie meegeteld.
sterftecijfer
Het aantal sterfgevallen per duizend inwoners per jaar.
vergrijzing
Een groeiend aandeel ouderen in de bevolking.

Overhoor deze begrippenAlle begrippen van dit vak

In het examen

De examens staan op examenblad.nl, de site van het College voor Toetsen en Examens. Wij nemen er niets uit over, je opent ze daar.

Vakinhoudelijk gecontroleerd door Jasper Mulders op 28-10-2026.

En nu?

Alle onderwerpen Ander vak